رشد چشمگیر فولاد ایران؛ ۱۵ میلیون تن تولید در شش ماه اول سال ۱۴۰۴
به گزارش آهن 666 صنعت فولاد ایران در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ موفق شد با تولید بیش از ۱۵ میلیون تن فولاد، مسیر رشد خود را دوباره بازیابد. این آمار که توسط انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران منتشر شده است، نشاندهنده افزایش ۳.۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. نکته قابل توجه این است که سهماهه ابتدایی سال با افت ۴.۸ درصدی همراه بود و تنها در سهماهه دوم، فولادسازان توانستند عقبماندگی را جبران کنند و مجدداً به مسیر رشد بازگردند. این عملکرد نشاندهنده توانمندی بالای صنعت فولاد ایران در مدیریت بحرانها و انطباق با محدودیتهای شدید انرژی است، اما مسیر پیشرو همچنان پرچالش بوده و وابسته به تصمیمات سیاستگذاران در حوزه انرژی، واردات و توسعه زیرساختها خواهد بود.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!تولید فولاد در سایه محدودیت برق؛ آزمونی سخت برای فولادسازان
تابستان ۱۴۰۴ یکی از سختترین دورههای تامین انرژی برای فولاد ایران بود. در اردیبهشت و خرداد، میزان محدودیت برق تا ۹۰ درصد ظرفیت تولید رسید که منجر به توقف موقت بسیاری از خطوط تولید شد. با این وجود، فولادسازان با استفاده از برق سبز، نیروگاههای خودتأمین و خرید برق از بازار آزاد توانستند افت تولید را تا حد زیادی کنترل کنند.
این اقدامها به ویژه در مجتمعهای بزرگ و پیشرفته باعث شد روند تولید کلی در پایان ششماهه مثبت باقی بماند. کارشناسان معتقدند این مسئله نشاندهنده انعطافپذیری و توانایی مدیریت بحران در صنعت فولاد ایران است و میتواند الگوی مناسبی برای مواجهه با محدودیتهای مشابه در نیمه دوم سال باشد. افزون بر این، استفاده از فناوریهای نوین و بهینهسازی مصرف انرژی میتواند به پایداری تولید کمک کرده و از تأثیر منفی نوسانات برق بر تولید جلوگیری کند.
میلگرد؛ پیشتاز رشد در میان محصولات فولادی
در میان محصولات فولادی، میلگرد با بیشترین رشد مواجه شد و تولید آن نسبت به مدت مشابه سال قبل ۹ درصد افزایش یافت، به بیش از ۵ میلیون تن رسید. دلیل موفقیت میلگرد در شرایط محدودیت انرژی، مصرف پایینتر برق و انرژی نسبت به سایر مقاطع و همچنین پایداری نسبی تقاضا در بازار داخلی و صادراتی عنوان شده است.
بازار داخلی میلگرد همواره یکی از پرتقاضاترین محصولات فولادی بوده و بخش عمده فروش روزانه بازار آهن به آن اختصاص دارد. رشد تولید میلگرد در شرایط محدودیت انرژی، سیگنالی مثبت برای فعالان بازار و سرمایهگذاران محسوب میشود. کارشناسان اقتصادی معتقدند افزایش تولید و عرضه میلگرد میتواند تعادل نسبی در بازار داخلی ایجاد کرده و از نوسانات شدید قیمت جلوگیری کند. علاوه بر این، میلگرد به دلیل نقش حیاتی در پروژههای ساختمانی و زیرساختی، بهترین شاخص سلامت صنعت فولاد کشور در شرایط چالشبرانگیز انرژی محسوب میشود.
تیرآهن و ورق؛ کاهش تولید و اثرات آن بر بازار
در نقطه مقابل، تولید تیرآهن کاهش چشمگیر ۳۷ درصدی داشته است که ناشی از کاهش تقاضا در پروژههای عمرانی و محدودیت عرضه شمش فولادی است. تولید ورق گرم (ورق سیاه) ۴.۵ درصد کاهش یافته و ورق سرد و پوششدار نیز به ترتیب ۴.۱ و ۳.۴ درصد کاهش را تجربه کردهاند. رکود در صنایع پاییندستی نظیر خودروسازی و لوازم خانگی، همراه با واردات محدود، باعث شده تولید این محصولات ضعیف و بازار ناپایدار باشد.
کارشناسان هشدار میدهند که کاهش تولید ورق فولادی در شرایط تقاضای داخلی بالا میتواند باعث نوسانات قیمت ورق سیاه، گالوانیزه و پروفیل در ماههای آینده شود. این شرایط همچنین نیاز به بازنگری در سیاست واردات، توزیع و برنامهریزی تولید محصولات نهایی را بیش از پیش آشکار میکند. در واقع، بدون مدیریت مناسب، کاهش عرضه محصولات نهایی میتواند زنجیره تولید فولاد ایران را در معرض ریسکهای اقتصادی و تجاری قرار دهد.
رونق زنجیره بالادستی فولاد؛ افزایش تولید مواد اولیه
در بخش مواد اولیه، روندها عمدتاً مثبت بوده است:
- تولید کنسانتره و گندله سنگآهن بیش از ۴ درصد افزایش یافته و ظرفیت فرآوری مجتمعهای بزرگ معدنی ارتقا یافته است.
- تولید آهن اسفنجی (خوراک اصلی واحدهای فولادسازی) حدود ۴.۴ درصد افزایش یافته و به ۲۲.۷ میلیون تن رسیده است.
- تولید فولاد میانی (بیلت، بلوم و اسلب) با رشد ۲.۲ درصدی همراه بوده و نشاندهنده حفظ توازن نسبی در زنجیره تولید فولاد است.
این جهشها در بخش بالادستی علاوه بر تأمین نیاز داخلی، زمینه افزایش صادرات مواد اولیه و تقویت جایگاه ایران در بازارهای منطقهای و آسیایی را فراهم میکند. همچنین رشد تولید در بخش مواد اولیه، توان مدیریتی و توسعه زیرساختها در فولاد ایران را نشان میدهد که میتواند به عنوان یک عامل استراتژیک در توسعه صنعت و تقویت صادرات عمل کند.
ناهماهنگی در زنجیره فولاد ایران؛ هشدار برای تولیدکنندگان
با وجود رشد در بخشهای بالادستی، ضعف در تولید محصولات نهایی مانند ورق، تیرآهن و پروفیل باعث شده توازن زنجیره فولاد به هم بخورد. این عدم تعادل میتواند منجر به نوسانات قیمتی، کاهش سودآوری و فشار بر تولیدکنندگان پاییندستی شود.
کارشناسان اقتصادی تأکید میکنند که برای حفظ پایداری زنجیره فولاد، لازم است هماهنگی بین تولید مواد اولیه، فولاد میانی و محصولات نهایی برقرار شود. همچنین مدیریت واردات و توسعه زیرساختهای انرژی، به ویژه تامین برق، نقش مهمی در کاهش ریسکهای اقتصادی و حفظ توازن بازار دارد.
چشمانداز تولید فولاد در نیمه دوم سال
پیشبینیها نشان میدهد که در صورت کنترل محدودیتهای انرژی و ادامه برنامههای توسعهای بخش خصوصی در تولید برق اختصاصی، تولید فولاد ایران تا پایان سال میتواند بیش از ۵ درصد رشد داشته باشد.
با این حال، کاهش تقاضای جهانی فولاد به دلیل کندی رشد اقتصادی چین و نوسانات قیمت جهانی، تهدیدی برای صادرات ایران محسوب میشود. در این شرایط، تمرکز بر:
- افزایش بهرهوری تولید
- توسعه بازارهای صادراتی منطقهای (عراق و کشورهای حوزه خلیج فارس)
- تقویت عرضه ورق و مقاطع ساختمانی در بازار داخلی
میتواند مسیر پایدارتری برای صنعت فولاد ایران فراهم کند و زمینه رشد پایدار و افزایش سهم بازار جهانی را ایجاد کند.
رشد صادرات زنجیره فولاد؛ جهش در مواد اولیه و افت در مقاطع طویل
صادرات زنجیره فولاد ایران در نیمه نخست ۱۴۰۴ روند صعودی داشته و با رشد ۴۵ درصدی از مرز ۲۸ میلیون تن عبور کرده است. ارزش صادرات نیز با رشد ۲۶ درصدی به حدود ۴ میلیارد دلار رسیده است.
مواد اولیه بیشترین جهش را داشتهاند:
- صادرات کنسانتره سنگآهن دو برابر شد و به بیش از ۴.۲ میلیون تن رسید.
در مقابل، صادرات مقاطع طویل فولادی مانند میلگرد و تیرآهن کاهش یافته است:
- صادرات میلگرد ۲۲ درصد افت داشته است.
- کاهش صادرات میلگرد در کنار رکود داخلی ساختوساز میتواند افزایش عرضه داخلی و فشار بر قیمتها را به دنبال داشته باشد.
در سوی دیگر، صادرات ورق فولادی رشد چشمگیری داشته و ارزش آن سه برابر سال گذشته شده و به بیش از ۳۲۰ میلیون دلار رسیده است. این رشد عمدتاً به دلیل تمرکز شرکتهای بزرگ فولادی مانند فولاد مبارکه و زیرمجموعههای آن و توسعه بازارهای آسیای میانه و شمال آفریقا بوده است.
تصویر کلی بازار فولاد ایران
عملکرد ششماهه نخست ۱۴۰۴ نشان میدهد صنعت فولاد ایران توانسته با وجود محدودیت انرژی، هزینههای حملونقل بالا و نوسانات بازار جهانی، روند مثبت تولید و صادرات را حفظ کند. با این حال، ترکیب صادرات و تولید هنوز چالشبرانگیز است:
- رشد صادرات مواد اولیه و کاهش محصولات نهایی، نشانهای از ناهماهنگی در زنجیره فولاد است.
- بهبود صادرات ورق و فولاد میانی میتواند به عنوان فرصتی برای افزایش درآمدهای ارزی و حفظ توازن بازار داخلی استفاده شود.
با ادامه ثبات انرژی، افزایش بهرهوری و مدیریت صحیح واردات، انتظار میرود صادرات کل زنجیره تا پایان سال از مرز ۳۰ میلیون تن عبور کند و سهم ایران در بازار جهانی فولاد افزایش یابد.
