چالشهای پنهان صنعت فولاد ایران | چرا صادرات ارزان و قیمتگذاری دستوری بحرانساز شده؟
به گزارش آهن666 در مردادماه 1404، قطعی مکرر برق و کاهش سهمیه گاز در مناطق صنعتی، به یکی از موانع اصلی تولید در کارخانههای نورد فولادی ایران تبدیل شده است. بسیاری از واحدهای تولیدی، بهویژه فعالان حوزه میلگرد و مقاطع طویل، ناچار به توقف فعالیت یا کاهش شدید ساعات کاری شدهاند.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!تهدید تجهیزات و از بین رفتن برنامهریزی تولید
توقفهای ناگهانی در خطوط تولید به دلیل کمبود انرژی، علاوه بر آسیب به ماشینآلات صنعتی، باعث ایجاد بینظمی در زنجیره تأمین و برنامههای صادراتی شده است. تولیدکنندگان برای پاسخگویی به تعهدات خود، نیازمند ثبات انرژی هستند، موضوعی که همچنان در ایران محقق نشده است.
مارجین قیمتی؛ شاخصی برای تشخیص فشار بر تولیدکننده
تعریف مارجین قیمتی چیست؟
مارجین قیمتی به فاصله قیمتی بین شمش فولادی بهعنوان ماده اولیه و میلگرد بهعنوان محصول نهایی گفته میشود. این شاخص، معیاری مهم برای بررسی سودآوری تولیدکنندگان فولاد است.
بورس کالا و تعیین مارجین 11 درصدی
طبق گزارشها، بورس کالای ایران اخیراً مارجین 11 درصدی را برای تبدیل شمش به میلگرد پیشنهاد داده است. اما بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند این میزان حاشیه سود، پاسخگوی هزینههای روزافزون تولید در کشور نیست و نمیتواند انگیزه کافی برای فعالان صنعت فولاد ایجاد کند.
قیمتگذاری دستوری؛ شمشیری دولبه برای بازار فولاد
سیاستگذاریهای سختگیرانه و پیامدهای آن
قیمتگذاری دستوری که با هدف کنترل تورم و ایجاد عدالت اقتصادی اعمال میشود، در عمل برای صنعت فولاد ایران تبدیل به مانعی بزرگ برای توسعه شده است. زمانی که قیمتها توسط نهادهای دولتی و کمتر از ارزش واقعی تعیین میشوند، سودآوری تولیدکنندگان کاهش مییابد و میل به تولید افت میکند.
کاهش انگیزه تولید و افت کیفیت محصولات
در شرایطی که هزینههای انرژی، مواد اولیه و دستمزدها در حال افزایش است، اما قیمت فروش ثابت باقی میماند، کارخانهها ترجیح میدهند:
- تولید را کاهش دهند
- از سرمایهگذاری برای توسعه صرفنظر کنند
- یا حتی کیفیت محصولات را قربانی سودآوری کنند
این شرایط در نهایت باعث کاهش عرضه، کمبود در بازار و رشد قیمت در بازار آزاد میشود.
صادرات ارزان؛ تبدیل فرصت به تهدید برای بازار داخلی
رقابت نابرابر با کشورهای همسایه
ایران در حال حاضر شمش فولادی را با قیمتی پایینتر از نرخ جهانی به کشورهای منطقه صادر میکند. این موضوع نهتنها منابع ملی را ارزان از کشور خارج میکند، بلکه باعث میشود همسایگان ما به رقبای منطقهای تبدیل شوند.
کاهش ظرفیت تولید نورد به زیر ۳۰ درصد
در حالیکه تولید شمش در حال خروج از کشور است، بسیاری از کارخانههای نورد داخلی به دلیل کمبود ماده اولیه (شمش) با زیر ۳۰ درصد ظرفیت اسمی خود کار میکنند. ادامه این روند میتواند این رقم را حتی به زیر ۱۰ درصد برساند که تهدیدی جدی برای اشتغال، توسعه صنعتی و اقتصاد کشور محسوب میشود.
بورس کالا و غیبت مقاطع در معاملات مرداد
تیرآهن و نبشی؛ غایبان اصلی رینگ معاملات
در معاملات ۵ مرداد بورس کالا، محصولاتی مانند تیرآهن و نبشی حضور نداشتند؛ موضوعی که میتواند نشانهای از کاهش عرضه یا نبود انگیزه فروش با قیمتهای دستوری باشد.
فعالیت محدود در بخش مقاطع خاص
- میلگرد آلیاژی (گرید CK45 و CK15): مجموعاً ۲۵۰ تن به فروش رفت و درآمدی حدود ۱۰ میلیارد و ۸۶۱ میلیون تومان برای شرکت فولاد آلیاژی ایران به همراه داشت.
- ورق سرد و قلعاندود: جمعاً ۱۱۵۰ تن در بورس کالا عرضه و معامله شد که درآمد حاصل از آن ۶۵ میلیارد تومان اعلام شده است.
نیاز فوری به بازنگری سیاستهای اقتصادی صنعت فولاد
صنعت فولاد ایران در مرداد 1404 بیش از هر زمان دیگری با چالشهای جدی دستوپنجه نرم میکند. از قطعی انرژی گرفته تا قیمتگذاری دستوری و صادرات ارزان، همگی عواملی هستند که تولید، اشتغال و آینده صنعت فولاد کشور را در معرض تهدید قرار دادهاند.
پیشنهادبرای عبور از بحران:
- حذف تدریجی قیمتگذاری دستوری و واگذاری به مکانیزم بازار
- بازنگری در سیاست صادرات برای جلوگیری از خامفروشی
- تضمین تأمین انرژی پایدار برای کارخانههای تولیدی
- حمایت واقعی دولت از زنجیره تأمین فولاد