آیا چین پادشاه جدید فولاد خاورمیانه میشود؟
چشمانداز بازار فولاد ایران در سایه پیشروی چین
به گزارش آهن666 در هفتهای که گذشت، بازار آهنآلات و فولاد ایران با شرایطی غیرعادی و نوسانات محسوس روبرو شد. در حالیکه عرضههای داخلی در بورس کالا نتوانست ثبات را به معاملات بازگرداند، وضعیت بازارهای بینالمللی نیز به شکلی پیش میرود که آینده صادرات فولاد ایران را با چالشهایی بزرگ مواجه میسازد.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!از رشد چشمگیر فروش آهن اسفنجی در بورس تا کاهش چشمگیر کنسانتره سنگ آهن و همچنین ورود چین به بازارهای خاورمیانه با قدرت تمام، همه و همه بر اهمیت بازنگری در سیاستهای داخلی و خارجی صنعت فولاد ایران تأکید دارند.
آهن اسفنجی صعودی؛ کنسانتره سنگآهن نزولی
جهش ۵.۶ درصدی قیمت آهن اسفنجی
در عرضه اخیر بورس کالا، از ۷۱ هزار تن آهن اسفنجی عرضهشده، حدود ۵۴ هزار تن (معادل ۷۶ درصد) به فروش رفت. این فروش با رشد ۵.۶۱ درصدی قیمت میانگین موزون به عدد ۱۵۹,۶۱۳ ریال رسید. همزمان قیمت پایه این محصول نیز ۲.۴۹ درصد افزایش یافت و عرضه آن حدود ۲۹ درصد رشد داشت. این روند نشاندهنده تقاضای نسبتاً بالا برای این کالای میانی است.
سقوط سنگآهن؛ زنگ خطر برای زنجیره تأمین
در مقابل، کنسانتره سنگآهن با کاهش جدی مواجه شد. از ۴۵,۵۰۰ تن عرضهشده، تنها ۳۲,۰۰۰ تن به فروش رسید. قیمت پایانی با کاهش ۹.۹۸ درصدی به ۴۵,۰۳۰ ریال رسید. کاهش قیمت پایه (۲.۸۷-٪) و افت عرضه (۱۸.۳۵-٪) نشان میدهد زنجیره تأمین محصولات فولادی در بخش بالادست در معرض ضعف است؛ موضوعی که نیازمند اصلاح سیاستهای قیمتی و حمایتی است.
افت عرضه شمش فولادی؛ تحریک بازار یا عقبنشینی؟
در اطلاعیه جدید بورس کالا، عرضه شمش فولادی با افت ۲۹.۶۳ درصدی به ۲۶۲,۵۷۵ تن رسید. قیمت پایه نیز ۱.۳۶ درصد کاهش یافته و به ۲۸۲,۸۹۶ ریال در هر کیلوگرم رسیده است. این کاهش همزمان در عرضه و قیمت، نشانهای از تلاش تولیدکنندگان برای تحریک تقاضا در بازار رکودی است.
ثبات قیمت ورق گرم وارداتی؛ خاورمیانه در حالت انتظار
بر اساس گزارش منابع بینالمللی مانند BigMint، قیمت ورق گرم وارداتی در منطقه بهویژه در بازار امارات تقریباً بدون تغییر باقی مانده است.
- ورق گرم چین: حدود ۴۷۵ دلار CFR
- ورق گرم ژاپن: بین ۴۸۰ تا ۴۸۵ دلار CFR
- قیمت آتی اکتبر بورس شانگهای: ۴۴۵ دلار
تابستان گرم و رکود سیاسی
دلایل اصلی ثبات قیمتی فعلی را باید در رکود فصلی تابستان، سایهافکنی بحرانهای ژئوپلیتیکی و سیاستگذاریهای نامشخص اقتصادی دانست. این مؤلفهها باعث شده بازار در حالت «صبر و انتظار» باقی بماند.
تهدیدات نظامی و افت صادرات فولاد ایران
تنشهای نظامی در دریای سرخ و درگیریهای اخیر ایران و اسرائیل بهطور مستقیم بر صادرات فولاد ایران تأثیر گذاشتهاند. هرچند ایران همچنان بزرگترین صادرکننده فولاد خاورمیانه است، اما با توجه به افزایش ریسکهای کشتیرانی و محدودیتهای فزاینده، برخی بازارها در حال خروج از دسترس ایران هستند.
چین؛ رقیب بیرحم فولاد منطقه
استراتژی صادرات تهاجمی
چین با اتکا به مازاد تولید داخلی و تقاضای ضعیف داخلی، وارد فاز صادرات تهاجمی شده است. طی پنج ماه نخست ۲۰۲۵، صادرات فولاد این کشور ۹ درصد رشد داشته و به ۴۸ میلیون تن رسیده است. قیمتهای پایینتر، سوبسیدهای دولتی و کاهش هزینه حملونقل از عوامل اصلی این رشد هستند.
هدفگیری بازار ایران و همسایگان
تحلیلگران معتقدند چین با تمرکز بر بازارهای آسیایی، بهویژه کشورهای اطراف ایران، تهدیدی جدی برای صادرات فولاد ایران است. این خطر بهخصوص در بخش محصولات طویل فولادی که ایران در آن مزیت دارد، بیشتر احساس میشود.
سیاست جدید تعرفهای آمریکا و اثر دومینویی
افزایش تعرفه واردات سنگآهن از برزیل
طبق اعلام رسمی، آمریکا از آگوست ۲۰۲۵ تعرفه واردات سنگآهن و مواد اولیه فولادی از برزیل را از ۱۰ به ۵۰ درصد افزایش خواهد داد. این سیاست تحت عنوان «بخش ۲۳۲ قانون تجارت آمریکا» در راستای حمایت از صنایع داخلی ایالات متحده اجرا میشود.
اثرات جهانی بر زنجیره فولاد
این سیاست میتواند زنجیره جهانی تأمین فولاد را دچار بیثباتی کند. علاوه بر برزیل، سایر بازارها نیز متأثر خواهند شد؛ و بهطور غیرمستقیم ممکن است قیمتها در خاورمیانه نیز دچار نوسان شوند.
فرصتهای ایران؛ فراتر از چالشها
در شرایط موجود، تحلیلگران داخلی و برخی نمایندگان مجلس بر لزوم تمرکز بر بازارهای جایگزین و افزایش ارزشافزوده محصولات فولادی تأکید دارند.
توسعه همکاری با کشورهای بریکس
«احمد آریایینژاد» نماینده مجلس، بر این نکته تأکید دارد که بازار کشورهای بریکس (چین، هند، روسیه، برزیل و…) میتواند جایگزینی مناسب برای بازارهای پرریسک اروپایی و آمریکایی باشد. با افزایش کیفیت تولید و بهکارگیری فناوریهای جدید، ایران میتواند از تهدید تحریمها فرصت بسازد.
بازنگری در سیاستهای کلان فولاد
ترکیب عوامل داخلی (مانند رکود و ضعف در تأمین مواد اولیه) با تهدیدهای خارجی (رقابت چین، تعرفه آمریکا، تنشهای منطقهای)، بازار فولاد ایران را به نقطه حساسی رسانده است. اما هنوز فرصتها باقی است.
✅ توسعه فناوری
✅ افزایش ارزشافزوده محصولات
✅ تمرکز بر بازارهای آسیایی
✅ حمایت دولتی هوشمندانه
همگی ابزارهایی هستند که میتوانند صنعت فولاد ایران را از رکود به رونق برسانند. مسیر آسان نیست، اما با نگاه استراتژیک، همچنان میتوان در منطقه، نقش رهبری صنعتی را حفظ کرد.