از بستههای حمایتی تا سقوط قیمتها؛ واقعیت دوگانه بازار آهن در ایران
در روزهایی که وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) با افتخار از تدوین و ابلاغ بستههای حمایتی جدید برای حفظ تولید فولاد در کشور خبر میدهد، فعالان بازار آهن و فولاد با وضعیتی کاملاً متفاوت در کف بازار مواجه هستند. رکود سنگین، سقوط قیمتها، کاهش معاملات نقدی و اعتباری و نگرانی از آینده، همه و همه تصویری واقعی و عینی از حال و روز بازار آهنآلات است. در این میان، این پرسش مطرح است که آیا سیاستگذاریهای دولتی واقعاً به نیازهای بازار پاسخ میدهند یا تنها اقدامی نمایشی در شرایط بحرانی هستند؟
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!سیاستهای حمایتی دولت؛ پایداری یا تسکین موقت؟
بسته پنجمحوری وزارت صمت؛ نجاتبخش یا مسکن موقت؟
وزارت صمت بهتازگی بستهای پنجمحوری را معرفی کرده که هدف آن حمایت از صنایع تولیدی بهویژه فولاد در شرایط دشوار اقتصادی و تحولات منطقهای است. این بسته بر حوزههایی چون سیاستهای مالیاتی، تسهیلات بانکی، نرخ ارز، زیرساختها و گمرک متمرکز شده و تسهیلاتی مانند تعلیق محدودیتهای بانکی، امکان ثبت سفارش بدون انتقال ارز و تمدید مهلتهای ارزی را شامل میشود.
هماهنگی بیننهادی یا اقدام نمایشی؟
به گفته وزیر صمت، این بسته با مشارکت نهادهایی مانند وزارت نیرو، بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه و معاونت علمی ریاست جمهوری طراحی شده و تلاش بر آن بوده تا سیاستها جامع و هدفمند باشند. اما آنچه در بدنه بازار و عملکرد روزانه بنگاهها دیده میشود، تفاوتی اساسی با این هدفگذاریها دارد. آیا این حمایتها در عمل اجرا میشوند یا تنها روی کاغذ باقی ماندهاند؟
دیدگاه کارشناسان فولاد؛ پایداری تولید در برابر بحران؟
ادامه تولید در بحرانها؟
برخی مدیران صنعتی، از جمله مهندس لقایی، معتقدند که در بحران اخیر منطقهای، کارخانههای فولاد کشور بهدلیل موجودی مواد اولیه داخلی، بدون وقفه به فعالیت ادامه دادند. از نگاه این کارشناسان، تهدید اصلی نه در تولید، بلکه در اختلال زنجیره حملونقل و صادرات است.
ادعاهایی که در بازار نمود ندارد
در حالی که این سخنان، نوعی اطمینانبخشی در فضای کلی اقتصاد به شمار میروند، اما با مراجعه به آمار فروش، قیمتها و حجم معاملات، مشخص میشود که چنین ثباتی در بازار احساس نمیشود. رکود در معاملات و کاهش چشمگیر تقاضا نشان از بحران در بخش واقعی اقتصاد فولاد دارد.
تحلیل کف بازار: افت شدید قیمتها و رکود معاملات
قیمت میلگرد در سراشیبی سقوط
در هفتههای اخیر، قیمت میلگرد به کانال ۳۵ هزار تومان (با مالیات بر ارزش افزوده) رسیده و حتی گزارشهایی از قیمتهای نزدیک به ۳۴ هزار تومان در برخی مبادی فروش نیز منتشر شده است. این کاهش تنها به میلگرد محدود نشده و انواع ورق فولادی نیز افتهایی بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ تومان را تجربه کردهاند.
بیتحرکی بازار شمش و تیرآهن
بازار شمش بلوم نیز از این وضعیت در امان نمانده است. عرضههای پیدرپی در بورس کالا عمدتاً بدون معامله باقی ماندهاند و خریدهای نقدی بهندرت انجام میشوند. تیرآهن نیز با کاهش قیمت تا ۲۰۰ هزار تومان مواجه شده و نشانی از بازگشت تقاضا دیده نمیشود.
فشارهای جانبی: انرژی، ارز و ترس از آینده
قطعی برق، عامل پنهان افزایش هزینه تولید
با افزایش مصرف برق در فصل تابستان، بسیاری از واحدهای صنعتی با محدودیت در تأمین انرژی مواجه شدهاند. اگرچه مسئولان وزارت نیرو وعده دادهاند که برق صنایع قطع نخواهد شد، اما گزارشهای میدانی از اختلالهای مکرر در تولید حکایت دارند. این موضوع بهویژه در حوزههای ذوب و نورد، تأثیر مستقیمی بر زمان تحویل و هزینه تمامشده تولید گذاشته است.
بازار ارز و امید به ثبات نسبی
در کنار این مسائل، برخی تحلیلها از احتمال افزایش درآمدهای ارزی کشور از محل صادرات نفت و گاز سخن میگویند. اگر دولت بتواند مدیریت مناسبی بر نرخ ارز اعمال کند، شاید بخشی از اعتماد ازدسترفته به بازار برگردد. با این حال، در وضعیت فعلی، این امید بیشتر شبیه یک فرضیه است تا یک برنامه عملیاتی.
فاصله زیاد میان تصمیمات بالا و واقعیت بازار
بررسیها نشان میدهد که بستههای حمایتی دولت، هرچند از نظر ساختار میتوانند مطلوب باشند، اما تا زمانی که آثار ملموسی در بازار ایجاد نکنند، نمیتوانند به بهبود وضعیت کمک کنند. رکود عمیق، سقوط قیمتها، اختلال در انرژی و حملونقل و بیثباتی ارزی، همگی موانعی جدی در برابر پایداری صنعت فولاد به شمار میآیند.
تحلیل بازار
سایت آهن ۶۶۶ بهعنوان مرجع تخصصی تحلیل بازار آهنآلات ایران، همواره تلاش کرده است تا با ارائه اطلاعات واقعی، تحلیلی و بهروز، فعالان این صنعت را از واقعیتهای بازار آگاه کند. در شرایط فعلی نیز، هدف ما بازتاب دادن تصویر واقعی بازار و نقد منصفانه سیاستهاست؛ چراکه اعتقاد داریم تا زمانی که سیاستهای حمایتی بر اساس واقعیات بازار تدوین نشوند، نمیتوان به آیندهای روشن در صنعت فولاد کشور امیدوار بود.