چرا در اوج رکود بازار مسکن، ساختوساز متوقف نمیشود؟
در سالهای اخیر، بازار مسکن ایران با پدیدهای عجیب و چندوجهی مواجه شده است؛ از یکسو، کاهش قدرت خرید مردم، رشد نرخ سود بانکی و تورم بیوقفه موجب افت معاملات شده و از سوی دیگر، شاهد تداوم ساختوسازها در مقیاس گسترده هستیم.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!مهمترین دلایل رکود بازار مسکن
- کاهش محسوس قدرت خرید اقشار متوسط و ضعیف
- افزایش جذابیت بازارهای مالی نسبت به ملک
- عدم اطمینان اقتصادی و انتظارات تورمی
- تهاتر به جای خرید نقدی
- رشد قیمت مصالح ساختمانی و کاهش نقدشوندگی
چرا ساختوساز همچنان ادامه دارد؟
۱. پروژههای نیمهتمام و الزام به تکمیل
بسیاری از پروژهها در مراحل مختلف اجرا هستند و توقف آنها هزینههای هنگفتی برای سازنده دارد؛ هم از نظر اعتباری و هم مالی. بنابراین تکمیل پروژه بهنوعی اجبار محسوب میشود.
۲. نگاه سرمایهگذاری بلندمدت
سرمایهگذاران حرفهای با تحلیل بلندمدت، همچنان ساختوساز را سودآورتر از بازارهای موازی میدانند. این گروهها به جای نگهداشت سرمایه در قالب پول نقد یا ارز، وارد پروژههای عمرانی میشوند.
۳. نقش تسهیلات و مشوقهای دولتی
در برخی مناطق، تخفیفهای عوارض ساختمانی، وامهای بانکی، معافیتهای مالیاتی و امتیازات دیگر، سازندگان را ترغیب به ادامه فعالیت کرده است. هرچند این سیاستها در نبود تقاضای واقعی، کارایی محدودی دارند.
بازار مسکن؛ صحنه رقابت بیوقفه سازندگان
حتی در شرایط رکود، بسیاری از شرکتهای ساختمانی، تعاونیها و سازندگان انفرادی به دلایل زیر رقابت را رها نمیکنند:
- حفظ رتبه و اعتبار فنی
- دسترسی به منابع مالی خاص یا تسهیلات
- افزایش سهم بازار و تثبیت برند
- تضمین بقای شرکت در بازار بلندمدت
این رقابت باعث میشود کیفیت ساخت بالا رود، پروژهها سریعتر تکمیل شوند و فعالیتهای تبلیغاتی افزایش یابد؛ حتی اگر فروش با دشواری انجام شود.
تاثیر قیمت آهنآلات بر ساختوسازهای شهری
چرا قیمت آهن نقش کلیدی دارد؟
در پروژههای ساختمانی، مقاطع فولادی مانند تیرآهن، میلگرد و پروفیل جزو اصلیترین هزینهها هستند. با افزایش بیثبات قیمت آهن:
- قیمت تمامشده پروژهها افزایش مییابد
- حاشیه سود کاهش مییابد
- زمانبندی تأمین مصالح به مشکل میخورد
- پیمانکاران به تهاتر یا قراردادهای کوتاهمدتتر روی میآورند
در سایت آهن۶۶۶ ما بهصورت مستمر تحلیل قیمت مقاطع فولادی را ارائه میدهیم تا فعالان بازار بتوانند با آگاهی به خرید و برنامهریزی پروژههای خود بپردازند.
فرار سرمایه از بازارهای موازی به ساختوساز
با افزایش ریسک در بازار ارز و طلا، بسیاری از سرمایهگذاران به حوزه ساختوساز پناه آوردهاند. در شرایط تورمی و ناپایدار اقتصاد کلان، حفظ ارزش سرمایه مهمترین هدف است و پروژههای ساختمانی یک ابزار مطمئن برای رسیدن به آن محسوب میشوند.
آیا سال ۱۴۰۵، سال رونق یا تداوم رکود خواهد بود؟
تحلیل چشمانداز سال آینده
با توجه به تداوم شرایط زیر، احتمال رونق ناگهانی بسیار پایین است:
- نبود رشد واقعی در قدرت خرید
- رشد معاملات تهاتری بهجای نقدی
- عدم تکمیل واحدهای نیمهتمام
- بیثباتی بازار آهنآلات
- کاهش عرضه نسبت به تقاضای انباشته
خطر جهش قیمتی در صورت بازگشت تقاضا
در صورتیکه تقاضای مصرفی در نیمه دوم ۱۴۰۴ بازگردد، اما عرضه کافی وجود نداشته باشد، ممکن است شاهد یک افزایش شدید قیمت مسکن در سال ۱۴۰۵ باشیم؛ مخصوصاً در کلانشهرها و مناطق پرتقاضا.
نقش اصلاح سیاستهای دولتی در آینده بازار
اگر دولت بتواند:
- بانکها و تعاونیها را به تأمین مالی اقشار مصرفی واقعی ترغیب کند
- مقررات مربوط به عرضه زمین و حمایت از ساختوساز را تسهیل نماید
- بستر تهاتر رسمی را ایجاد کند
در این صورت میتوان انتظار داشت که رونق به بازار بازگردد. در غیر این صورت، ساختوساز تنها در خدمت سرمایهگذاران کلان باقی میماند و رکود عمومی بازار ادامه مییابد.
پیشنهاداتی برای فعالان بازار مسکن
در این شرایط پیچیده، فعالان بازار باید هوشمندانهتر عمل کنند:
۱. مشارکتهای جمعی و تعاونیسازی
تشکیل تعاونیهای سرمایهگذاری میتواند ریسکهای عملیاتی را کاهش داده و دسترسی به تسهیلات دولتی را افزایش دهد.
۲. شفافسازی و رسمیسازی تهاتر
برای مقابله با ریسکهای حقوقی، ضروری است قراردادهای تهاتری از حالت شفاهی و غیررسمی خارج شده و ثبت قانونی شوند.
۳. مدیریت حرفهای زنجیره تأمین مصالح
تأمین بهموقع و هوشمندانه آهنآلات از منابع معتبرمیتواند یکی از مزیتهای رقابتی پروژهها باشد.
۴. سناریونویسی مالی و ساختاری
فعالان بازار باید پروژههای خود را با سناریوهای مختلف قیمت، تورم، تغییر سیاستها و نرخ بهره برنامهریزی کنند.
جمعبندی
بازار مسکن ایران در وضعیت پیچیدهای قرار دارد؛ رکود خرید و فروش از یکسو و رونق ساختوساز از سوی دیگر، تصویری متناقض و چندلایه ارائه میدهد. تحلیل این وضعیت بدون درنظرگرفتن نقش قیمت آهن، سیاستهای حمایتی دولت و رفتار رقابتی سازندگان ممکن نیست. در سایت آهن۶۶۶، تلاش ما بر آن است که با ارائه تحلیلهای تخصصی، شما را در مسیر درست سرمایهگذاری و ساختوساز همراهی کنیم.