سهضلعی بحران در فولاد: استیضاح، خاموشی و نوسانات بازار
بحران چندوجهی در صنعت فولاد ایران
در روزهای اخیر، صنعت فولاد کشور با سه فشار همزمان و سنگین مواجه شده است:
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!- استیضاح وزیر نیرو با بیش از ۱۰۰ امضا در مجلس
- تهدید مستقیم به قطع برق واحدهای فولادی حتی خودتأمین
- بازار متلاطم و بیثبات مقاطع فولادی
این سهگانه خطرناک، صنعت فولاد را که یکی از مهمترین پایههای اقتصاد صنعتی کشور است، در موقعیتی بحرانی قرار داده است. سایت تخصصی آهن۶۶۶ در این گزارش تحلیلی به بررسی ابعاد مختلف این بحران پرداخته است.
وقتی صنعت فولاد، مزیت انرژی را هم از دست میدهد
چرا فولاد دیگر صنعت اول انرژیبر نیست؟
بهادر احرامیان، عضو هیأتمدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد، صریح میگوید: «امروز صنعت فولاد نهتنها یارانه انرژی ندارد، بلکه گاز را با نرخ ۱۷ سنت خریداری میکند؛ نرخی بالاتر از بسیاری از کشورهای گازخیز دنیا.» افزون بر آن، طی یک دهه گذشته، قیمت برق در این صنعت حدود ۲۲ برابر شده است.
کارخانههای خودتأمین هم در امان نیستند
حتی کارخانههایی که زیرساخت برق مستقل دارند، از تهدید وزارت نیرو در امان نماندهاند. این موضوع پیام روشنی دارد: سرمایهگذاری در برق مستقل هم امنیت ایجاد نمیکند.
واقعیت آماری: برق و آب کمتر، اتهام بیشتر!
- سهم صنعت فولاد از مصرف آب کشور: فقط ۰.۱۵٪
- نیاز برق کل صنعت فولاد: ۵۵۰۰ مگاوات
- میزان برق خودتأمین: ۴۰۰۰ مگاوات
با این حال، اولویت قطع برق همچنان با این صنعت است؛ صنعتی که به شکل مستقیم و غیرمستقیم برای دو میلیون ایرانی اشتغال ایجاد کرده و نقشی حیاتی در صادرات، مالیات و ارزآوری دارد.
آشفتگی بازار آهن در سایه سیاستهای اشتباه
بازار تیرآهن؛ افزایش ناگهانی قیمت در غیاب عرضه
بازار تیرآهن بهویژه محصولات ذوبآهن اصفهان، متشنجترین روزهای خود را تجربه میکند. افزایش شدید قیمت، ناشی از کاهش عرضه و انحصار در مبادی تولید، فضای بازار را برای سفتهبازان فراهم کرده است.
راهکار چیست؟ افزایش عرضه یا واردات هدفمند
تجربه بازار ورق مبارکه نشان داده که راه نجات بازار، افزایش عرضه از طریق تولید داخلی یا واردات کنترلشده است. هرچند برخی پیشنهاد استفاده از محصولات جایگزین مانند تیرآهن یزد یا پارسیان را مطرح میکنند، اما این گزینهها نتوانستهاند کیفیت و استاندارد ذوبآهن را تأمین کنند.
رکود عمیق در بازار میلگرد؛ کف قیمتی بیسابقه
قیمت میلگرد کمتر از ۳۴ هزار تومان!
در شرایطی که دولت قیمت پایه را معادل ۹۰ درصد نرخ صادراتی تعیین کرده، اما در بازار آزاد، میلگرد زیر کیلویی ۳۴ هزار تومان معامله میشود. دلیل اصلی این افت قیمت، نه مازاد عرضه، بلکه رکود عمیق در ساختوساز و بازار ملک است.
خروج سفتهبازان از بازار
اکنون فقط تولیدکنندگان سنتی در بازار باقی ماندهاند. خریداران اعتباری که با تسهیلات اقدام به خرید کردهاند، مجبور شدهاند با زیان، کالا را بفروشند. نقدینگی قفلشده، خرید و فروش را در بازار میلگرد فلج کرده است.
پروفیل و ورق؛ ثباتی نسبی در میان تلاطم
واردات، ناجی بازار قوطی و پروفیل
در شرایطی که بیشتر بازارهای فولادی دچار نوسان هستند، بازار قوطی و پروفیل آرامتر عمل میکند. ورود کالاهای وارداتی به بازار و استفاده ترکیبی از ورق مبارکه و ورق وارداتی در خطوط تولید نورد، دلیل این آرامش است.
قیمتهای ثابتتر و پیشبینیپذیرتر
قیمت قوطی و پروفیل ۲ میلیمتر درجهیک بین ۴۳.۵ تا ۴۴.۵ هزار تومان در نوسان است (بدون مالیات). این ثبات اگر به سایر حوزهها نیز تعمیم یابد، میتواند به ایجاد تعادل در بازار کمک کند.
قطع برق صنایع؛ سادهترین راه یا اشتباهترین سیاست؟
خاموشیهای پرهزینه برای آینده اقتصاد
برخورد دولت با صنایع بزرگ مانند فولاد، نهتنها به حل بحران انرژی کمکی نمیکند، بلکه ریسک توقف سرمایهگذاری در این حوزه را افزایش میدهد. صنعت فولاد میتوانست بخشی از راهحل بحران ناترازی انرژی باشد، نه قربانی آن.
آیا تصمیمگیران از تبعات تصمیمات خود آگاهاند؟
با خطر بیکاری گسترده، کاهش صادرات، افت درآمدهای مالیاتی و دلسرد شدن سرمایهگذاران، این سوال مطرح است که آیا سیاستگذاران از تأثیر بلندمدت تصمیمات خود آگاهی دارند یا همچنان با تصمیمات مقطعی، آینده اقتصاد کشور را تهدید میکنند؟
فولاد ایران در چهارراه بحران
سایت تخصصی آهن۶۶۶ بر این باور است که خروج از بحران فعلی نیازمند:
- بازنگری در سیاستهای انرژی
- تقویت زیرساخت برق صنایع استراتژیک
- تعادل در بازار با افزایش عرضه و واردات هدفمند
- پرهیز از تصمیمات ناگهانی و مقطعی
است. آینده صنعت فولاد ایران، آینده اشتغال، درآمد ارزی و تولید ملی ماست. نباید آن را قربانی سیاستهای کوتاهنگر کرد.