خاموشیهای مکرر در زنجیره فولاد؛ بحران انرژی و تهدید تولید ملی
به گزارش آهن666 با وجود اینکه ایران در فهرست ۱۰ کشور برتر تولیدکننده فولاد جهان قرار دارد، اما قطعی مکرر برق در سالهای اخیر تبدیل به چالشی جدی برای ادامه مسیر توسعه در این صنعت راهبردی شده است. در حالی که برنامهریزیها برای رسیدن به تولید ۵۵ میلیون تن فولاد تا پایان سال ۱۴۰۴ در دستور کار دولت و بخش خصوصی بوده، اما خاموشیهای گسترده و محدودیتهای تأمین انرژی، عملاً این هدف را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!در روزهای گذشته، موجی تازه از محدودیتهای برقی، بسیاری از واحدهای فولادی بزرگ کشور را ناچار به توقف یا کاهش ظرفیت تولید کرده؛ اقدامی که نهتنها بهرهوری را کاهش میدهد، بلکه موقعیت صادراتی ایران در بازار جهانی فولاد را نیز تضعیف خواهد کرد.
درخواستهای فوری فعالان فولادی از دولت
تولیدکنندگان خواستار اقدام عاجل برای تأمین انرژی صنایع شدند
در واکنش به بحران جاری، مدیران ارشد شرکتهای فولادی و اعضای انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، با انتشار بیانیههایی از دولت خواستهاند تا با فوریت برای حل بحران انرژی وارد عمل شود. آنها هشدار دادهاند که در صورت تداوم قطعیها، نهتنها تولید داخلی مختل خواهد شد، بلکه ایران سهم بازارهای صادراتی را نیز به رقبای منطقهای واگذار خواهد کرد.
بر اساس گزارشها، کاهش برقرسانی به صنایع فولادی، زنجیره تولید از کنسانتره تا گندله و آهن اسفنجی را تحت تأثیر قرار داده است. برخی شرکتها اعلام کردهاند که در طول تنها دو هفته گذشته، تا ۵۰ درصد افت تولید را تجربه کردهاند؛ رقمی که برای صنعتی با این مقیاس، خسارتی هنگفت تلقی میشود.
رقابت منطقهای و از دست رفتن مزیت صادراتی
کشورهای همسایه در حال پیشتازی در تأمین انرژی پایدار
صنعت فولاد ایران در شرایطی با بحران تأمین انرژی دستوپنجه نرم میکند که رقبای منطقهای مانند ترکیه، امارات و عربستان با سرمایهگذاریهای سنگین در بخش انرژیهای پایدار، در حال تقویت زیرساختهای فولادی خود هستند. این کشورها با تضمین دسترسی مداوم به برق و گاز، توانستهاند ظرفیت تولید و صادرات خود را افزایش دهند؛ موضوعی که میتواند مزیت رقابتی ایران را در سالهای آینده از بین ببرد.
با توجه به ماهیت انرژیبر فرآیندهایی مانند احیای مستقیم و کوره قوس الکتریکی، تأمین برق پایدار نه یک انتخاب، بلکه یک الزام برای بقای صنعت فولاد است. در شرایط فعلی، این الزام به نقطهضعف بزرگی برای ایران بدل شده است.
تبعات اقتصادی خاموشی در صنایع فولادی
از افزایش قیمتها تا رکود پروژههای عمرانی
اختلال در تولید فولاد بهطور مستقیم بر قیمت آهنآلات در بازار داخلی تأثیر میگذارد. کاهش عرضه باعث شده تا برخی محصولات نظیر میلگرد و تیرآهن دچار نوسانات قیمتی شوند. این در حالی است که پروژههای عمرانی، ساختمانی و صنعتی که به این مصالح وابستهاند، به علت رشد قیمتها یا کمبود مواد، با تأخیر و رکود مواجه شدهاند.
با آغاز زودهنگام محدودیتهای برقی حتی پیش از شروع فصل گرما، پیشبینی میشود این بحران تا اواخر تابستان یا پاییز ادامه داشته باشد؛ بهطوری که روند تولید فولاد کشور برای چهارمین سال متوالی نزولی شود.
خطر از دست رفتن فرصت طلایی برای تبدیلشدن به قطب فولاد منطقه
ایران در دهه گذشته با توسعه زنجیرههای فولادی، در مسیر تبدیلشدن به هاب تولید فولاد در منطقه قرار داشت. اما اگر بحران انرژی ادامه پیدا کند، این موقعیت استراتژیک نهتنها تقویت نمیشود، بلکه بهشدت تضعیف خواهد شد. از دست رفتن صادرات، کاهش ارزآوری، ریزش سرمایهگذاری داخلی و خارجی، و افت رتبه جهانی در صنعت فولاد از جمله پیامدهای نگرانکننده این بحران هستند.
کارشناسان معتقدند دولت باید با اولویتدهی به صنایع راهبردی در تخصیص منابع انرژی و توسعه نیروگاههای اختصاصی صنعتی، از وقوع فاجعهای بزرگ در حوزه تولید ملی جلوگیری کند.
بازار میلگرد و تیرآهن در سایه بحران؛ عقبنشینی قیمتی در راه است؟
بررسی نوسانات نرخ میلگرد و تیرآهن
در روزهای اخیر، بازار آهنآلات کشور شاهد افت و خیزهای قیمتی قابلتوجهی در بخش میلگرد و تیرآهن بوده است. اطلاعات بهدستآمده از معاملات اخیر حاکی از آن است که برخی شرکتهای تولیدکننده، بهرغم افزایش هزینههای تولید، روندی نزولی در نرخگذاری در پیش گرفتهاند.
برای مثال، شرکت فایکو طی سه روز گذشته در برخی سایزهای میلگرد از جمله سایز ۱۸، کاهش قیمتی حدود ۱.۴ درصدی داشته و نرخ آن به محدوده ۳۳٬۱۸۰ تا ۳۴٬۵۵۰ تومان رسیده است. این در حالی است که نرخ همین محصولات در ابتدای خرداد بالاتر از ۳۵٬۴۰۰ تومان بوده و کاهش نسبی تقاضا و تولید، سبب عقبنشینی قیمتها شده است.
در بازار تیرآهن نیز شاهد رفتار مشابهی هستیم. بهویژه تیرآهن سایز ۲۰ ذوبآهن اصفهان در بنگاه اصفهان با قیمتی معادل ۱۴ میلیون و ۹۰۹ هزار تومان عرضه شده که معادل کاهشی ۱.۴ درصدی نسبت به نرخ پیشین آن است.
چشمانداز بازار آهنآلات در تابستان ۱۴۰۴
با ورود به فصل گرما و تداوم محدودیتهای برقی، احتمالاً تولید کارخانهها در هفتههای پیشرو کاهش خواهد یافت. همین موضوع میتواند موجب نوسانات جدید در بازار شود. بسیاری از کارشناسان معتقدند که ادامه روند فعلی، بازار را در حالت انتظار و رکود نگه میدارد. همزمان، کاهش تقاضا از سمت پروژههای عمرانی، بیثباتی بازار ارز و نبود چشمانداز شفاف از سیاستهای صادراتی، فشار مضاعفی بر زنجیره فولاد کشور وارد خواهد کرد.
جمعبندی
قطعی برق امروز، تنها یک مشکل فنی نیست؛ بلکه تهدیدی مستقیم برای تولید ملی، اشتغال، صادرات و امنیت اقتصادی کشور است. صنعت فولاد، بهعنوان یکی از صنایع مادر ایران، نیازمند توجه و حمایت فوری در حوزه انرژی است. در غیر این صورت، تحقق اهداف کلان توسعه صنعتی کشور در هالهای از ابهام قرار خواهد گرفت.