به گزارش آهن666 در روزگاری که بازارهای مالی ایران هر روز با شوک تازهای مواجه میشوند، بازار آهنآلات نیز از این قاعده مستثنا نیست. با اینکه آرامش نسبی در مناسبات سیاسی منطقهای شکل گرفته، اما این صلح هنوز نتوانسته اثر ملموسی بر روند قیمتی این بازار بگذارد. قیمت میلگرد، تیرآهن و ورق در حال افزایش است، در حالی که مواد اولیه مانند شمش و آهن اسفنجی در مسیر نزولی حرکت میکنند. این تضاد عجیب، نشانهای از یک ناهمگونی عمیق در زنجیره تأمین فولاد کشور است که باید با دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرد.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!تناقض بزرگ؛ محصولات گرانتر، مواد اولیه ارزانتر
در شرایطی که باید منطق اقتصادی بر بازار حاکم باشد، شاهد رفتارهای کاملاً متضاد هستیم. قیمت میلگرد در برخی کارخانهها تا ۵۰۰ تومان افزایش یافته، تیرآهن در مواردی تا ۲۰۰ هزار تومان جهش داشته و انواع ورقها نیز بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ تومان رشد را تجربه کردهاند. اما در مقابل، شمش فولادی در بورس کالا حدود ۱.۸ درصد افت قیمت را ثبت کرده و آهن اسفنجی نیز با کاهش بیش از ۴ درصدی مواجه شده است.
این شکاف قیمتی، ناشی از ساختار ناکارآمد صنعت فولاد ایران، نبود سیاستگذاری شفاف در زنجیره تأمین، و فشارهای بیرونی نظیر نرخ ارز، ناترازی انرژی و افزایش هزینههای حملونقل است. بنابراین حتی اگر قیمت مواد اولیه کاهش یابد، این روند لزوماً به کاهش قیمت نهایی برای مصرفکننده منجر نمیشود.
تأثیر روانی بازار ارز و طلا؛ موتور محرک صعودی قیمتها
در حالیکه بسیاری انتظار داشتند پس از کاهش تنشهای منطقهای، بازار آهن به ثبات برسد، اما در عمل شاهد خلاف آن هستیم. دلار آزاد از کانال ۸۳ هزار تومانی مجدداً به مرز ۹۲ هزار تومان برگشت و قیمت طلا هم صعودی شد. این وضعیت، بازار آهن را نیز درگیر موجی از انتظارات تورمی و هیجانی کرده است.
افزایش قیمتها بیشتر از آنکه نتیجه واقعیات بازار باشد، ناشی از خریدهای احتیاطی، ترس از کمبود عرضه و تلاش فعالان بازار برای حفظ سود در مقابل افزایش هزینههاست. بهبیان دیگر، رفتارهای احساسی و سرمایهگذاریهای ناگهانی در بازار، بیشتر از شاخصهای بنیادی قیمتها را شکل دادهاند.
ناکارآمدی سیاستهای عرضه در بورس کالا
با وجود رشد ۳۲ درصدی عرضه میلگرد در بورس کالا و کاهش ۱.۱۶ درصدی قیمت پایه آن، اما این اقدامات بازدارنده نتوانست مانع رشد قیمتها در بازار آزاد شود. چراکه شکاف میان عرضه و تقاضای واقعی، ساختار غیر شفاف قیمتگذاری، و عدم انطباق میان تصمیمات کلان و شرایط بازار، همچنان به بیثباتی دامن زدهاند.
چشمانداز مبهم؛ اصلاح، جهش یا ایستایی؟
بازار آهن در حال حاضر بر لبه تیغ حرکت میکند. در کوتاهمدت، رکود در صنعت ساختوساز و ضعف توان مالی مصرفکنندگان، احتمال جهش شدید قیمت را کاهش میدهد. اما اگر نرخ ارز همچنان پرنوسان باقی بماند و محدودیتهای انرژی در فصل تابستان افزایش یابد، دور از انتظار نیست که موج دیگری از افزایش قیمت شکل بگیرد.
از سوی دیگر، کاهش سودآوری در بخش تولید مواد اولیه ممکن است باعث کاهش عرضه، اعتراض به فرمولهای قیمتگذاری و حتی توقف بخشی از تولید شود. چنین شرایطی میتواند بازار را مجدداً درگیر التهاب کرده و دور جدیدی از آشفتگی قیمتی را رقم بزند.
فولاد ایران در تله سیاستهای مقطعی
بازار فولاد و آهنآلات اکنون در تنگنای چندجانبه قرار گرفته است: کاهش قیمت مواد اولیه، افزایش هزینههای تولید، نوسانات ارز، سیاستهای نامشخص دولت و ضعف در زیرساختهای انرژی. هر یک از این عوامل بهتنهایی میتواند یک بحران اقتصادی ایجاد کند، چه برسد به زمانی که همزمان رخ دهند.
برای خروج از این بنبست، راهکارهایی چون:
- بازنگری در فرمولهای قیمتگذاری
- تقویت زیرساختهای انرژی در صنعت فولاد
- افزایش شفافیت سیاستهای ارزی و مالی
- مدیریت روانی بازار با اطلاعرسانی شفاف
ضروری بهنظر میرسد.
آرامش بدون صلح اقتصادی، ممکن نیست
اگرچه در ظاهر، کاهش تنشهای منطقهای میتواند روزنهای بهسوی ثبات اقتصادی باشد، اما تا زمانیکه مشکلات بنیادین اقتصاد ایران حل نشوند، بازار آهن نیز روی آرامش را نخواهد دید. بدون تغییر در سیاستهای کلان، بدون بهبود وضعیت زیرساختها و بدون بازطراحی زنجیره تأمین فولاد، بازار آهنآلات تنها به شکل مقطعی نوسانات را مهار میکند، اما هیچگاه به ثبات پایدار نمیرسد.
بازار آهن ایران نیاز به صلح واقعی دارد؛ صلحی که نه از دل نشستهای سیاسی، بلکه از دل تصمیمات اقتصادی درست، حمایتهای هدفمند و بازگشت اعتماد به تولیدکنندگان و مصرفکنندگان شکل میگیرد.