مطالبات کلیدی صنعت فولاد در دیدار با رئیسجمهور؛ اولویتهای اقتصادی و عملیاتی
به گزارش آهن 666 نشست سطح بالای اخیر میان مدیران ارشد انجمنهای تولیدی و صنعتی فولاد با رئیسجمهور، بیش از آنکه یک رویداد خبری باشد، یک سند راهبردی تلقی میشود که مسیر حرکت بازار آهنآلات در ماههای آتی را ترسیم میکند. صنعت فولاد ایران، که ستون فقراتی برای صنایع پاییندستی مانند ساختوساز، خودروسازی و پتروشیمی محسوب میشود، امروز در موقعیتی حساس قرار دارد؛ جایی که ظرفیتهای اسمی تولید، بهشدت تحت تأثیر نوسانات سیاستگذاریهای کوتاهمدت و تنگناهای زیرساختی قرار گرفتهاند. این دیدار، محلی برای طرح مجموعهای از چالشهای انباشته شد؛ از بلاتکلیفی در مسیرهای صادراتی و نیاز مبرم به ثبات در سیاستهای نرخ ارز مرجع و بازگشت آن، گرفته تا مدیریت فشارهای مالیاتی و مهمتر از همه، تأمین پایدار انرژی مورد نیاز کورههای عظیم تولید. برای فعالان بازار آهن و خریداران عمده، درک این مطالبات کلیدی ضروری است، زیرا هر تصمیمی در این جلسات، بهطور مستقیم بر قیمت تمامشده محصولات میلگرد، تیرآهن، ورق و پروفیل در بازار ثانویه تأثیر میگذارد و سطح اطمینان سرمایهگذاران در بازار آهن را تعیین میکند.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!محور اول: صادرات؛ گلوگاه اصلی که رشد تولید را خفه کرده است
در کانون اصلی مطالبات مدیران فولادی، مسئله رفع موانع پیش روی صادرات غیرنفتی قرار داشت. مدیران عامل شرکتهای بزرگ، مانند فولاد خوزستان و فولاد مبارکه، بهطور مکرر بر این نکته تأکید کردند که ظرفیت تولید عظیم ایران در عرصه جهانی، در صورت عدم دسترسی به بازارهای هدف، بهسرعت به یک بار مالی تبدیل خواهد شد. موانعی چون ابهامات مداوم در نحوه بازگشت ارز حاصل از صادرات (سنا/نیما)، بروکراسیهای سنگین گمرکی، و تغییرات ناگهانی در عوارض صادراتی، باعث شده است که سودآوری فروش در بازارهای خارجی بهشدت کاهش یابد و ریسک سرمایهگذاری بلندمدت در این بخش بالا رود. زمانی که رقبای منطقهای نظیر فولاد ترکیه یا تولیدکنندگان عرب با حمایتهای دولتی هدفمند در حال قبضه سهم بازار جهانی هستند، تداوم این وضعیت برای ایران که مزیت مقیاس بالایی دارد، یک فرصتسوزی استراتژیک محسوب میشود. پیام صریح این بخش از جلسه به سیاستگذاران این بود که تولید بدون صادرات پایدار، در بلندمدت منجر به کاهش انگیزه برای سرمایهگذاریهای جدید و در نتیجه، فشار بر عرضه داخلی خواهد شد.
تابآوری صنعت فولاد در برابر ناترازی انرژی: بهای پایداری تولید
اظهارات وزیر صنعت، معدن و تجارت مبنی بر تداوم رشد تولید با وجود مشکلات ساختاری انرژی، یک حقیقت تلخ و در عین حال یک دستاورد بزرگ را نمایان ساخت. از یک سو، سرمایهگذاریهای گسترده و خودجوش صنعت فولاد در پروژههای تأمین انرژی خورشیدی، جذب تکنولوژی سیکل ترکیبی و یا حتی توسعه زیرساختهای کوچک مقیاس، نشاندهنده بلوغ فنی و توانمندی بالای بخش خصوصی در مدیریت بحران است. این نشان میدهد که صنعت حاضر است برای حفظ نرخ تولید خود هزینه کند. اما از سوی دیگر، این واقعیت یک علامت خطر جدی است: زمانی که صنایع مادر مجبور میشوند بخش قابل توجهی از منابع مالی خود را صرف جبران ناترازیهای زیرساختی (بهویژه در حوزه گاز و برق) کنند، انتظارات آنها از دولت در حوزههایی که در اختیار دولت است (مانند ثبات نرخ ارز، تسهیلات بانکی و ثبات قوانین مالیاتی) باید چند برابر شود. اگر قرار است تولیدکننده داخلی بار سنگین ناترازیهای زیرساختی را تحمل کند، آهن 666 معتقد است که دولت باید بهای آن را با هموار ساختن مسیر فروش و صادرات جبران نماید تا هزینه نهایی تولید در قیاس با رقبا افزایش نیابد و قیمت محصولات نهایی در بازار داخلی حفظ شود.
جایگاه جهانی فولاد ایران: فرصت استراتژیک نیازمند استراتژی شفاف
بررسی آمارهای بینالمللی تأیید میکند که ایران همچنان جایگاه خود را در زمره ده تولیدکننده برتر فولاد جهان حفظ کرده و سهم غالب (بیش از ۵۰ درصد) از تولید فولاد منطقه غرب آسیا را در اختیار دارد. در شرایطی که بازار جهانی فولاد در سال ۲۰۲۵ میلادی نشانههایی از کندی در رشد را تجربه کرده، تثبیت این سطح از تولید، یک مزیت رقابتی عظیم است. با این حال، این جایگاه صرفاً یک دستاورد آماری نیست؛ بلکه یک مسئولیت سیاستی خطیر را متوجه دولت میکند. نوسان رتبه تولید ایران در سطح جهانی نشان میدهد که ثبات تولید کاملاً شکننده بوده و بهشدت به عواملی مانند پایداری تأمین خوراک، نرخ ارز مؤثر بر واردات مواد واسطهای و امکان دسترسی مستمر به بازارهای صادراتی وابسته است. اگر این متغیرهای کلیدی از کنترل خارج شوند، مزیت مقیاس تولید که حاصل سالها سرمایهگذاری است، بهسرعت تبدیل به یک نقطه آسیبپذیری شده و میتواند به انباشت ذخایر محصول در انبارهای داخلی منجر شود که این امر مستقیماً قیمتها را دچار تلاطم خواهد کرد.
نبض امروز بازار آهنآلات: سیگنالهای قیمتی در واکنش به ابهامات سیاستی
در موازات تحولات بزرگ کلان، بازار داخلی مقاطع فولادی نیز در هفته جاری سیگنالهای مشخصی از خود نشان داد که نشاندهنده حساسیت شدید آن به اخبار سیاسی-اقتصادی است. در معاملات روز شنبه، شاهد افزایشهای جزئی اما معنادار در قیمتگذاریها بودیم؛ میلگرد در اکثر کارخانههای مرجع با افزایش ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ تومانی در هر کیلوگرم مواجه شد. تیرآهن نیز رشد قیمتی نسبتاً بیشتری را تجربه کرد (۱۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان برای هر شاخه)، که نشان میدهد بازار در مورد پایداری قیمت در روزهای آتی اطمینان کمتری دارد. ورقهای تخت نظیر ورق سیاه ST37 و ST52 نیز افزایش قیمتی در حدود ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ تومان را تجربه کردند. این تحرک قیمتی، ریشه در انتظار بازار از نتایج این نشست دارد. خریداران عمده و سازندگان، با این فرض که ممکن است سیاستهای جدیدی در زمینه محدودسازی صادرات برای کنترل بازار داخلی اعمال شود (که میتواند عرضه را ناگهان افزایش دهد) یا برعکس، با این انتظار که عدم گشایش صادرات باعث انباشت و ثبات قیمتها شود، در حال تنظیم استراتژی خرید خود هستند. این پویایی نشان میدهد که بازار آهنآلات، پیش از آنکه منتظر تغییرات فیزیکی در عرضه و تقاضا باشد، منتظر سیگنالهای شفاف از سوی نهاد سیاستگذار است.
راهکار در گشایش است، نه در محدودیت
آنچه از مجموع اظهارات در این جلسه و واکنشهای لحظهای بازار برمیآید، یک اصل اساسی است: مشکل اساسی صنعت فولاد ایران، کمبود ظرفیت تولید نیست؛ بلکه چگونگی مدیریت خروجی (صادرات) و ورودی (انرژی و ارز) است. یک صنعت مادر که توانسته است با وجود تحریمها و ناترازیهای زیرساختی، موقعیت جهانی خود را تثبیت کند، شایسته برخورداری از یک استراتژی صادراتی شفاف، پیشبینیپذیر و بلندمدت است. رفع موانع سد راه صادرات نباید به عنوان یک امتیاز ویژه تلقی شود، بلکه باید به عنوان پیششرط حفظ تعادل و پویایی در بازار آهنآلات داخلی و تداوم نقشآفرینی این صنعت در تأمین ارز کشور دیده شود. اگر این پیام راهبردی نادیده گرفته شود، حفظ رکوردهای تولید صرفاً آماری خواهد بود و نمیتواند ضامن قیمتهای منصفانه و تأمین مستمر مواد اولیه برای پروژههای عمرانی کشور در میانمدت باشد.
