عمیقترین رکود دو ساله فولاد؛ بازار سنگآهن و میلگرد در آستانه خاموشی کامل
به گزارش آهن 666 بازار جهانی فولاد طی هفتههای اخیر وارد مرحلهای شده است که میتوان آن را عمیقترین رکود دو سال اخیر دانست؛ دورهای که در آن حتی پرحجمترین بازارهای فولاد نیز نوسانات بسیار محدود و بیتحرکی قابل توجهی را تجربه میکنند. این سکون نهتنها بخشهای بالادستی مانند سنگآهن و شمش را تحت تأثیر قرار داده، بلکه محصولات نهایی فولادی مثل میلگرد و ورق گرم نیز از این رکود بینصیب نماندهاند. دادهها و گزارشهای بازارهای جهانی از چین، جنوب شرق آسیا، اروپا و آمریکا نشان میدهد که زنجیره فولاد با کمبود شدید محرکهای تقاضا مواجه شده و تولیدکنندگان عمده در حالت انتظار و احتیاط به سر میبرند.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!در این شرایط، بازار فولاد و آهنآلات ایران نیز همراستا با روند جهانی حرکت کرده و رکود مصرف، توقف پروژههای عمرانی بزرگ و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان، باعث شده معاملات در بخشهای مختلف به حداقل برسد. این همزمانی رکود داخلی و جهانی شرایطی بیسابقه ایجاد کرده که تحلیل و پیشبینی روند قیمتها را برای فعالان بازار، سرمایهگذاران و تولیدکنندگان به چالشی جدی تبدیل کرده است. علاوه بر این، رکود فعلی میتواند پیامدهای بلندمدتی نیز داشته باشد؛ از کاهش انگیزه برای تولید بیشتر گرفته تا تأخیر در تکمیل پروژههای صنعتی و ساختمانی که بهطور مستقیم بر اقتصاد و زنجیره تأمین فولاد تأثیر میگذارد.
آغاز رکود از بالادست؛ وضعیت بازار سنگآهن
محدوده نوسان محدود و تأثیر آن بر تقاضای چین
بازار واردات سنگآهن چین که نقطه شروع زنجیره جهانی فولاد محسوب میشود، هفته گذشته کمنوسانترین روزهای خود را طی ماههای اخیر تجربه کرد. قیمت سنگآهن ۶۲ درصد از ۱۰۴ دلار آغاز شد و تنها با افزایش ناچیز به ۱۰۵ دلار رسید. خریداران علاقهای به جذب محمولههای اضافی نداشتند و فروشندگان نیز به دلیل نبود سیگنال قوی از سمت بازار فولاد چین، توان جهتدهی به قیمتها را از دست دادهاند.
این محدود شدن دامنه نوسان نشاندهنده نبود محرک واقعی در مصرف فولاد چین است. چین، بهعنوان بزرگترین مصرفکننده سنگآهن و فولاد جهان، همواره نقش تعیینکنندهای در تعادل بازار جهانی داشته است؛ کوچکترین تغییر در فعالیتهای ساختوساز، پروژههای زیرساختی یا سیاستهای دولتی این کشور میتواند توازن قیمتها را به شدت تغییر دهد. تحلیلگران معتقدند تا زمانی که دادههای بخش ساختمان و پروژههای زیرساختی چین بهبود نیابد، سنگآهن در همین محدوده آرام باقی خواهد ماند و تنها به تکانههای کوتاهمدت و محدود پاسخ خواهد داد. این رفتار محتاطانه اولین حلقه از زنجیره رکود جهانی فولاد را شکل داده است و بر تصمیمات تولیدکنندگان و بازرگانان در بازارهای صادراتی و داخلی تأثیر مستقیم دارد.
پیامد رکود بالادست بر زنجیره فولاد
رکود در بخش سنگآهن باعث شده تولیدکنندگان شمش و بیلت، با احتیاط کامل و کاهش ریسک اقدام به فروش کنند. بسیاری از شرکتها ترجیح میدهند محصولات خود را در انبار نگه دارند تا با انتشار سیگنالهای مثبت از بخش تقاضا، فروش خود را افزایش دهند. این روند، علاوه بر فشار بر قیمت، جریان نقدینگی شرکتها را کاهش داده و برنامهریزیهای تولید و سرمایهگذاری را پیچیدهتر کرده است. در نتیجه، رکود فعلی نه تنها کوتاهمدت، بلکه میتواند اثر بلندمدت بر زنجیره فولاد جهانی داشته باشد و حتی در ماههای آینده منجر به کاهش تولید و کند شدن روند صادرات شود.
حرکتهای محدود شمش و مقاطع فولادی در بازار جهانی
ثبات نسبی بیلت و شمش صادراتی
بازار شمش و بیلت در سطح جهانی نیز هفته گذشته تصویری کاملاً همراستا با بازار مواد اولیه ارائه داد. بیلت صادراتی دریای سیاه در سطح ۴۳۶.۵ دلار ثابت ماند؛ ثباتی که نشاندهنده تردید فروشندگان برای ارائه تخفیفهای سنگین و در عین حال بیرغبتی خریداران برای جذب محمولههای بیشتر است. در چین، بیلت داخلی حتی یک دلار کاهش یافت و در ۴۱۵ دلار ایستاد، که این افت ناشی از کاهش فعالیتهای ساختوساز و پروژههای زیرساختی بود.
در جنوب شرق آسیا، افزایش ۷ دلاری بیلت وارداتی تا سطح ۴۵۰ دلار بیشتر به دلیل محدودیت کوتاهمدت عرضه بود و نه رشد واقعی تقاضا. ترکیه نیز با کاهش ۶ دلاری بیلت وارداتی به ۴۵۲ دلار رسید؛ بازتابی از ضعف تقاضای داخلی و کاهش فعالیت بخش مقاطع. این روندها نشان میدهد که بازار شمش و بیلت در حالت رکود و انتظار قرار دارد و سیگنالهای بازگشت تقاضای واقعی هنوز آشکار نشدهاند.
وضعیت میلگرد در بازارهای جهانی
قیمت میلگرد در بسیاری از بازارها نیز روند مشابهی را تجربه کرد:
- ترکیه: افزایش ۸ دلاری
- چین: افزایش ۶ دلاری
- اروپا: ثابت در سطح ۵۸۰ یورو
- آمریکا: افزایش ۳۰ دلاری به ۹۱۵ دلار
کارشناسان معتقدند این افزایشها بیشتر سطحی و کوتاهمدت هستند و هیچ نشانهای از بازگشت تقاضای واقعی و پایدار را نشان نمیدهند. دلایل اصلی این شرایط عبارتند از: تداوم رکود ساختوساز، محدودیت پروژههای صنعتی و نوسانات هزینه انرژی که بر تصمیمات خرید و فروش تولیدکنندگان و بازرگانان تأثیر مستقیم گذاشته است. این وضعیت باعث شده بسیاری از فعالان بازار، خریدهای خود را محدود و محتاطانه انجام دهند تا از ریسک نوسانات ناگهانی قیمت جلوگیری کنند.
ورق گرم؛ ثبات فرسایشی و سیگنالهای رکود
بازار ورق گرم نیز هفته گذشته بدون شوک قیمتی و با ثبات نسبی طولانیمدت مواجه بود.
- چین: ۴۶۱ دلار
- دریای سیاه: ۴۵۵ دلار
- جنوب شرق آسیا: افزایش ۲ دلاری ناشی از کاهش موجودی برخی خریداران
- اروپا: کاهش ۱۰ یورویی به ۶۰۵ یورو
- آمریکا: ثابت در ۸۸۰ دلار
این ثباتهای فرسایشی نشان میدهد که بازار ورق گرم، که معمولاً حساسترین محصول فولادی به تغییرات صنعتی و پروژههای ساختوساز است، رکود فعلی را جدی گرفته است. کاهش تولید در چین، احتمال افت قیمت نفت تا حدود ۵۰ دلار و افزایش ظرفیت تولید فولاد در خلیج فارس، همه از عوامل فشار بر بازار ورق گرم در فصل زمستان هستند. این وضعیت همچنین موجب شده تولیدکنندگان و بازرگانان به بازبینی استراتژیهای فروش، مدیریت موجودی و تنظیم قیمتها بپردازند تا بتوانند در مواجهه با رکود بلندمدت، از زیان احتمالی جلوگیری کنند.
بازار فولاد ایران در سکون مطلق
علت رکود عمیق در ایران
بازار داخلی ایران نیز در هفته گذشته یکی از آرامترین دورههای خود را تجربه کرد. نه محرک مشخصی از سمت تقاضا وجود داشت و نه نوسان جدی از سمت نرخ ارز مشاهده شد. رکود ساختوساز، توقف پروژههای عمرانی بزرگ و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان خرد، اصلیترین عوامل بیتحرکی بازار داخلی هستند. تولیدکنندگان برای حفظ جریان حداقلی معاملات، تنها فروش محدود انجام دادند و تلاش چندانی برای افزایش حجم معاملات نداشتند.
وضعیت محصولات داخلی
- میلگرد: بدون تغییر یا افزایش محدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ تومان
- تیرآهن: عمدتاً ثابت، افزایش ۷۰ تا ۲۰۰ هزار تومان در برخی کارخانهها
این نوسانات محدود قیمتها بیشتر ناشی از تغییرات مقطعی موجودی انبارها و مدیریت عرضه است تا سیگنال بنیادی واقعی. بازار ایران همزمان با رکود جهانی، بهطور کامل در فضای رکودی جهانی حل شده است و نه محرک داخلی برای رشد تقاضا وجود دارد و نه بازار جهانی نشانهای از بازگشت رونق کوتاهمدت ارائه میدهد.
چشمانداز هفتههای آینده
با توجه به رکود سنگآهن، شمش، میلگرد و ورق گرم در بازار جهانی و سکون بیسابقه در ایران، تحلیلگران پیشبینی میکنند:
- ادامه نوسانات محدود و رکود کوتاهمدت
- فشار بیشتر بر قیمت ورق و میلگرد در صورت عدم بهبود پروژههای عمرانی
- ثبات یا کاهش محدود قیمت سنگآهن و بیلت
سکون فعلی، فرصتی برای تحلیلگران و سرمایهگذاران فراهم میکند تا استراتژیهای خرید و فروش هوشمندانه را برنامهریزی کنند، از ریسک نوسانات ناگهانی جلوگیری کنند و تصمیمات خود را بر اساس تحلیل دقیق دادههای بازار جهانی و داخلی اتخاذ نمایند.