رشد صادراتی در زنجیره آهن و فولاد ایران؛ رشد چشمگیر ۴۳ درصدی در هفتماهه ۱۴۰۴ ثبت شد
بررسی رشد ۴۳ درصدی صادرات زنجیره آهن و فولاد در ۷ ماهه ۱۴۰۴
صادرات زنجیره آهن و فولاد در هفتماهه نخست سال ۱۴۰۴ عملکردی متفاوت و کمسابقه داشته است. در این دوره، مجموع صادرات زنجیره نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۳ درصد رشد کرده و به رقمی بیش از ۴.۶ میلیارد دلار رسیده است. این جهش در حالی اتفاق افتاده که ساختار سبد صادراتی ایران بهطور محسوسی تغییر کرده و تمرکز از محصولات نهایی به سمت مواد اولیه و نیمهنهایی رفته است.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!کاهش سهم واحدهای تولیدی از صادرات فولاد که اکنون به حدود ۴۰ درصد رسیده، نشان میدهد که بخش اصلی رشد از سمت حلقههای ابتدایی زنجیره، یعنی کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی ایجاد شده است. این تغییرات پرسشهای مهمی در رابطه با پایداری رشد صادرات و همچنین تأمین خوراک داخلی کارخانههای فولادی ایجاد میکند؛ موضوعی که کارشناسان صنعت فولاد بارها نسبت به آن هشدار دادهاند. در این مقاله از آهن۶۶۶، جزئیات روند صادرات، وضعیت فعلی بازارهای جهانی و اثرات آینده این تغییرات را بررسی میکنیم.
صعود کمسابقه صادرات مواد اولیه؛ نقش پررنگ کنسانتره و آهن اسفنجی
جهش ۸۲ درصدی صادرات کنسانتره سنگ آهن
در میان تمام حلقههای زنجیره فولاد، کنسانتره سنگ آهن بیشترین رشد صادراتی را تجربه کرده است. جهش ۸۲ درصدی صادرات کنسانتره نشان میدهد که تقاضای بازارهای جهانی برای مواد اولیه تولید فولاد همچنان قدرتمند است.
این رشد سهم زیادی در افزایش ۴۳ درصدی کل صادرات داشته و عملاً بخش قابل توجهی از ارزش صادرات را به خود اختصاص داده است.
با وجود این، افزایش فروش کنسانتره به خارج از کشور میتواند در میانمدت فشار بیشتری بر تولید داخلی وارد کند. بسیاری از کارخانههای فولادسازی ممکن است در تأمین مواد اولیه با چالش روبهرو شوند، بهخصوص در دورههایی که مصرف داخلی بالاتر میرود.
افزایش صادرات گندله و آهن اسفنجی
- صادرات گندله با رشد ۲۸ درصدی
- صادرات آهن اسفنجی با رشد ۶۱ درصدی
این ارقام بیانگر آن است که حلقههای میانی زنجیره فولاد نیز در مسیر افزایش صادرات قرار گرفتهاند. بهطور کلی، سهم مواد اولیه در کل صادرات بیشتر شده و همین موضوع باعث تغییر ترکیب سبد صادراتی کشور شده است.
افت صادرات مقاطع طویل؛ فشار رقابت و کاهش تقاضای منطقهای
کاهش ۱۸ درصدی صادرات میلگرد
میلگرد که همواره اصلیترین محصول صادراتی مقاطع طویل بوده، در این دوره با افت ۱۸ درصدی روبهرو شده است. کاهش پروژههای ساختوساز در کشورهای همسایه، افزایش رقابت ترکیه و روسیه و مشکلات حملونقل از عوامل مهم این کاهش هستند.
این کاهش نشان میدهد که بازارهای صادراتی سنتی ایران در حوزه مقاطع طویل در حال تجربه نوسانهای جدید هستند.
سقوط ۲۱ درصدی صادرات تیرآهن
تیرآهن نیز شرایط مشابهی را تجربه کرده و با کاهش ۲۱ درصدی روبهرو شده است. این عدد پیام واضحی دارد:
بازار محصولات طویل فولادی در مسیر نزولی قرار گرفته و سهم آنها در تجارت خارجی ایران در حال کاهش است.
این افت صادرات میتواند در آینده موجب رقابت شدیدتر میان تولیدکنندگان داخلی شود و احتمال فشار بر قیمت داخلی نیز وجود دارد.
رشد خیرهکننده صادرات ورقهای فولادی؛ از سرد و پوششدار تا کاهش محدود ورق گرم
صادرات ورق سرد؛ رشد ۱۰۳ درصدی
بهجرأت میتوان گفت یکی از بخشهای درخشان صادرات فولاد در سال ۱۴۰۴، ورق سرد است که توانسته رشد حیرتانگیز ۱۰۳ درصدی را به ثبت برساند.
افزایش تقاضا برای ورقهای با کیفیت بالا در صنایع لوازم خانگی، خودروسازی و صنایع سبک جهانی از عوامل اصلی این رشد است.
جهش ۸۲ درصدی ورقهای پوششدار
ورقهای گالوانیزه و رنگی نیز عملکرد بسیار خوبی داشتهاند و با ۸۲ درصد رشد به یکی از بخشهای ارزشمند صادرات تبدیل شدهاند.
کیفیت تولید داخلی در این حوزه طی سالهای اخیر افزایش یافته و حالا ایران به رقیبی جدی برای برخی تولیدکنندگان بزرگ منطقه تبدیل شده است.
کاهش ۱۴ درصدی صادرات ورق گرم
اگرچه ورق گرم با افت مواجه شده، اما مجموع عملکرد محصولات تخت فولادی همچنان مثبت است.
ارزش صادرات ورقها نسبت به سال گذشته سه برابر شده و به بیش از ۴۰۸ میلیون دلار رسیده است.
جهش بیلت و اسلب؛ محرکهای اصلی رشد ارزش صادراتی
رشد ۳۴ درصدی صادرات بیلت و بلوم
بیلت و بلوم که پایه اصلی تولید مقاطع به شمار میروند، با رشد ۳۴ درصدی نقش مهمی در افزایش وزن صادراتی ایران ایفا کردهاند. تقاضای با کیفیت در کشورهای آسیایی و افزایش ظرفیتهای مصرفی منطقه، از عوامل اصلی این رشد محسوب میشود.
رشد ۶۴ درصدی صادرات اسلب
اما در میان نیمهنهاییها، اسلب بیشترین جهش را داشته است.
رشد ۶۴ درصدی صادرات اسلب عمدتاً به بهبود قیمت جهانی این محصول و افزایش درخواست کشورهایی همچون تایلند، اندونزی و ویتنام برمیگردد.
ترکیب بیلت و اسلب نشان میدهد که تولیدکنندگان ایرانی در بخش نیمهنهاییها همچنان قدرت رقابتی بالایی دارند.
آینده صادرات فولاد ایران به کدام سمت میرود؟
مجموع نمودارهای صادرات در ۷ ماهه امسال نشان میدهد که ایران همچنان در بازار جهانی فولاد ظرفیت رشد دارد؛ اما ترکیب صادرات بهطور قابل توجهی در حال تغییر است.
افزایش صادرات مواد اولیه و نیمهنهاییها از یک طرف ارزش صادراتی کشور را بالا برده، اما از سوی دیگر میتواند چالشهایی برای توازن زنجیره داخلی ایجاد کند.
مهمترین نکات تحلیلی برای آینده:
- اگر روند صادرات بالای کنسانتره و آهن اسفنجی ادامه یابد، احتمال کمبود خوراک برخی کارخانهها وجود دارد.
- افت صادرات مقاطع طویل نشاندهنده افزایش رقابت منطقهای است؛ ایران باید به دنبال بازارهای جدید یا افزایش کیفیت باشد.
- رشد صادرات ورقهای سرد و پوششدار میتواند آینده سبد صادراتی ایران را صنعتیتر و سودآورتر کند.
- سیاستگذاری دقیق دولت در حوزه زنجیره فولاد میتواند این رشد را پایدار و هدفمند کند.
