تلاطم بازار فولاد جهانی و ایران؛ از سیاستهای کانادا تا نوسانات بنادر صادراتی
به گزارش آهن 666 بازار جهانی فولاد در هفتههای اخیر وارد مرحلهای شده که «بیثباتی» شاید دقیقترین توصیف برای آن باشد. آنچه امروز در صنعت فولاد رخ میدهد نه یک نوسان معمولی، بلکه ترکیب کمسابقهای از تغییرات ژئوپولیتیک، سیاستهای حمایتی دولتها، کاهش و افزایش سینوسی تقاضا در شرق آسیا، فشارهای تورمی و تحول در نظامهای ارزی کشورهایی مانند ایران است. هر یک از این عوامل بهتنهایی میتوانست تعادل بازار را دچار چالش کند؛ اما وقوع همزمان آنها تصویری کاملاً جدید از آینده فولاد جهان ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، تحلیلگرانی که سالها روندهای فولادی را دنبال میکردند نیز معتقدند که رفتار بازار دیگر بهسادگی سالهای گذشته قابل پیشبینی نیست و صنعت فولاد در یک «دوره گذار جهانی» قرار گرفته است؛ دورهای که میتواند مسیر صادرات، قیمتگذاری و ساختار هزینه کشورهای تولیدکننده را برای سالها تغییر دهد.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!حمایتگرایی فولادی کانادا؛ اخطاری که کرهجنوبی و کشورهای آسیایی را نگران کرد
کاهش سهمیههای وارداتی و افزایش تعرفهها؛ تغییری که پیام آن از خود عددها مهمتر است
کانادا با اجرای سیاست تجاری جدید خود، واردات فولاد را برای کشورهایی که پیشتر در دسته «دارای توافق تجارت آزاد» قرار داشتند، محدودتر کرد. مطابق این طرح، سهمیه تعرفهای فولاد برای این کشورها از ۱۰۰ درصد به ۷۵ درصد کاهش یافت. به این معنا که بخشی از محصولات فولادی که قبلاً بدون تعرفه وارد خاک کانادا میشد، اکنون باید با تعرفه وارد شود. افزون بر این، کانادا برای مشتقات فولادی – که در صنایع خودروسازی، نفت و گاز، ساختمانسازی و ساخت تجهیزات صنعتی کاربرد دارند – تعرفه ۲۵ درصدی وضع کرده است.
این تصمیم زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم کرهجنوبی تنها در سال گذشته ۶۲۰ هزار تن فولاد به کانادا صادر کرده و ارزش این صادرات حدود ۷۸۰ میلیون دلار بوده است. بسیاری از شرکتهای کرهای در بخشهایی مانند خودروسازی، فولادهای تخصصی، لولههای صنعتی و ورقهای گرم و سرد، مشتریان ثابت کانادا بودهاند. با تغییر سیاستها، کره بیم آن دارد که نهتنها صادرات مستقیم کاهش یابد، بلکه سرمایهگذاری شرکتهای کرهای در صنایع کانادا نیز تضعیف شود؛ زیرا توجیه اقتصادی این حضور کمتر خواهد شد.
چرا این تصمیم کانادا برای کل بازار فولاد جهان اهمیت دارد؟
مسئله اصلی فقط کاهش سهمیه نیست؛ بلکه پیام این تصمیم برای بازار جهانی است.
کانادا سالها یکی از طرفداران اصلی تجارت آزاد بود و حتی در شرایط رکود جهانی نیز کمتر از سیاستهای محدودکننده استفاده میکرد. اما اکنون که این کشور نیز به سمت حمایتگرایی رفته، سایر اقتصادهای بزرگ – مانند آمریکا، اتحادیه اروپا و استرالیا – ممکن است تحت تأثیر این موج، تصمیمات مشابهی بگیرند. همین روند میتواند جریان تجارت فولاد در محور آسیا–آمریکای شمالی را دچار اختلال گسترده کند و مسیر صادرات شرکتهایی مانند POSCO، Nippon Steel و Baosteel را تحت فشار قرار دهد.
تحلیل عملکرد غولهای فولادی دنیا؛ بازاری که هنوز از شوکهای ساختاری رها نشده
رشد یکطرفه تولید در آسیا؛ عقبنشینی تولیدکنندگان غربی
ارزیابی تازهترین صورتهای مالی شرکتهای بزرگ فولادی جهان نشان میدهد که صنعت فولاد هنوز فاصله زیادی تا رسیدن به ثبات دارد.
در سهماهه سوم ۲۰۲۵:
- نیپون استیل رشد قابلتوجه ۴۲ درصدی تولید را ثبت کرد.
- پوسکو نیز با افزایش ۵ درصدی تولید جایگاه خود را در بازار تثبیت کرده است.
- اما در سمت مقابل، آرسلورمیتال – بزرگترین تولیدکننده فولاد در غرب – کاهش ۶ درصدی تولید را تجربه کرده است.
این اختلاف رفتاری بین آسیا و اروپا یا آمریکا نشان میدهد که روند تقاضا در جهان کاملاً یکدست نیست. کشورهای آسیایی همچنان روی پروژههای صنعتی، ساختوساز و زیرساختی سرمایهگذاری میکنند؛ در حالی که اروپا با هزینههای انرژی بالا، استانداردهای سختگیرانه زیستمحیطی و تقاضای ضعیف صنعتی روبهرو است.
سودآوری؛ نقطهای که حتی بزرگان فولاد هم در آن گرفتارند
رشد تولید لزوماً به معنای رونق مالی نیست.
برای مثال:
- پوسکو با وجود رشد تولید و افزایش ۱۴ درصدی سود عملیاتی، همچنان از هزینههای بالای انرژی و نیاز به ارتقای فناوریهای کمکربن رنج میبرد.
- نیپون استیل با وجود جهش درآمدی، در نیمه نخست سال ۹۹ درصد کاهش سود عملیاتی داشته است؛ رقمی که نشان میدهد صنعت فولاد حتی در سطح جهانی هم با سودهای شکننده مواجه است.
این دادهها نشان میدهد که صنعت فولاد جهان هنوز درگیر نوسانات ساختاری است؛ نوساناتی که احتمالاً در سال ۲۰۲۵ نیز ادامه پیدا میکند و کل زنجیره تامین فولاد را تحت فشار قرار میدهد.
بازار شرق آسیا؛ نه صعودی، نه نزولی، بلکه گرفتار یک دوره انتظار
ثبات بیلت، فشار بر میلگرد و علائم متناقض تقاضا
شرق آسیا، بهویژه چین، در حال حاضر شرایطی دارد که تحلیل آن دشوارتر از گذشته شده است.
- قیمت بیلت چین روی ۴۲۳ دلار ثابت مانده است.
- اما میلگرد شانگهای با کاهش به ۴۴۳ دلار رسیده است.
- شاخص مدیران خرید فولاد (PMI) نیز روی عدد ۴۸ قرار گرفته؛ یعنی بازار در فاز انقباضی است.
این وضعیت نشان میدهد که صنایع مصرفکننده فولاد هنوز به تقاضای قوی بازنگشتهاند، اما بازار آزاد هم هنوز آمادگی سقوط ندارد.
چرا بازار سقوط نمیکند؟ ۴ دلیل مهم
۱) موجودی انبارها کاهش یافته
۲) قراردادهای آتی رشد ملایمی داشتهاند
۳) کارخانهها عرضه را کنترل میکنند
۴) دولت چین احتمال اجرای بستههای محرک اقتصادی را بررسی میکند
افزون بر اینها، افزایش ۵ دلاری قیمت ورق گرم از سوی کارخانههای بزرگ چینی نیز نشاندهنده این است که تولیدکنندگان انتظار افزایش تقاضا در ماههای آینده را دارند.
صادرات ایران زیر سایه مقررات جدید ارزی؛ بازاری آرام اما پر از تحلیل
بازار ثانویه ارز؛ تصمیمی که جریان صادرات را تغییر میدهد
در هفته اخیر، کمتر معاملهای در بازار صادراتی شمش و محصولات طویل ایران انجام شد؛ دلیل اصلی آن، انتظار فعالان بازار برای مشخص شدن جزئیات سازوکار جدید «تسعیر ارز» در بازار ثانویه بود.
این سیاست بهقدری مهم است که حتی اعلام کلیات آن نیز بر ذهنیت معاملاتی بازار اثر گذاشته است. صادرکنندگان نمیدانند نرخ نهایی ارز برای برگشت پول صادرات چه خواهد بود و همین مسئله باعث شده تا بازار در یک حالت تعلیق هوشمندانه قرار گیرد.
فعالان بازار فولاد ایران معتقدند که این تغییر میتواند:
- حاشیه سود صادرات را دستخوش تحول کند
- قیمتگذاری در بازار داخلی را تغییر دهد
- و حتی جریان عرضه صادراتی را کم یا زیاد کند
به همین دلیل، فروشندگان بزرگ ترجیح دادهاند قبل از ورود به قراردادهای جدید، شرایط ارزی را با جزئیات بررسی کنند.
معاملات و قیمتهای صادراتی شمش و مقاطع ایران
شمش صادراتی؛ افزایش معاملات محدود اما مهم
با وجود رکود معاملات، برخی قراردادها انجام شد، از جمله:
- پیشنهاد ۳۰ هزار تن شمش با نرخ ۴۱۰–۴۱۵ دلار فوب
- عرضه شمش آذربایجان شرقی با قیمت ۴۱۰ دلار فوب بندرعباس
- معامله ۱۰ هزار تن شمش خراسان با ۳۸۰ دلار EXW
- ثبت نرخ ۴۰۰–۴۰۵ دلار فوب در بندرعباس
همچنین یک معامله قابلتوجه به مقصد الجزایر با نرخ ۴۸۳ دلار CFR انجام شد که نشان میدهد مشتریان آفریقایی همچنان به محصولات فولادی ایران علاقهمند هستند.
متالاکسپرت نیز قیمت هفتگی شمش ایران را ۳ دلار افزایش داد و به ۴۰۸ دلار فوب رساند.
محصولات طویل؛ کاهش برخی پیشنهادها و بازگشت رقابت قیمتی
بازار میلگرد ایران نیز در حال تجربه تغییرات جدید است:
- میلگرد از محدوده ۳۹۰–۴۲۰ دلار EXW اخیراً به ۳۸۰–۳۸۵ EXW رسیده
- قیمت راد صنعتی در بازه ۴۱۰–۴۳۵ دلار
- نرخ فوب میلگرد بندرعباس ۴۲۵–۴۴۵ دلار
این نوسانها نتیجه کاهش تقاضای جهانی و تغییرات داخلی ارز و هزینه تولید است.
بازار داخلی آهنآلات ایران؛ چرایی افزایش قیمتها در هفته گذشته
میلگرد؛ محصولی که زیر فشار هزینه تولید رشد کرد
در روزهای اخیر، قیمت میلگرد در بیشتر مبادی فروش در بازه ۴۰٬۹۰۰ تا ۴۶٬۵۰۰ تومان قرار گرفت. این افزایش ناشی از:
- رشد نرخ ارز
- محدودیت عرضه تولیدکنندگان
- افزایش بهای انرژی
- رشد قیمت جهانی مواد اولیه
تیرآهن؛ افزایش شدید در سایزهای سنگین
تیرآهنهای سایز سبک ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان افزایش داشتهاند.
اما سایزهای سنگین رشد بیشتری تا ۲ میلیون تومان ثبت کردهاند.
ورقهای فولادی؛ بازاری که همیشه به نوسانات جهانی حساس است
ورق ST37 و ST52 نیز افزایش قابلتوجهی را تجربه کردند؛ زیرا:
- قیمت اسلب رشد کرده
- عرضه ورق محدود شده
- هزینه انرژی بالا رفته
- و قیمت جهانی ورق تحت فشار تقاضای آسیا قرار دارد
فولاد جهان در آستانه یک تغییر بزرگ
بازار جهانی فولاد اکنون در مرحلهای قرار دارد که هر عامل کوچک خارجی، میتواند موجی قابلتوجه در قیمتها ایجاد کند. سیاستهای حمایتی کانادا، نوسان تقاضای شرق آسیا، تغییرات ارزی ایران و اختلاف عملکرد غولهای فولادی، همگی نشان میدهند که صنعت فولاد وارد یک دوره جدید شده است؛ دورهای که انعطافپذیری، مدیریت ریسک و تحلیل دقیق بازار بیش از گذشته اهمیت دارد.
