بازار آهنآلات ایران و انتظار برای واکنش به سیگنالهای شرقی
بازار جهانی فولاد در هفتههای اخیر وارد مرحلهای جدید از تغییرات حسابشده و جهتدار شده است. این تحولات از شرق آسیا آغاز شده و اکنون با سرعتی قابلتوجه به سایر نقاط جهان در حال سرایت است. در حالیکه بازار فولاد چین پس از یک دوره رکود عمیق، دوباره در مسیر رشد قرار گرفته، بازار ایران در شرایطی با ثبات نسبی و حجم معاملات محدود حرکت میکند.
این دوگانگی بین رشد در شرق و احتیاط در ایران، موضوعی حیاتی برای تحلیلگران بازار آهن محسوب میشود. چرا که تغییر در سیاستهای تولید چین، کاهش ذخایر انبارهای فولاد، و بهبود شاخصهای ساختوساز در آن کشور، میتواند به سرعت بر صادرات، قیمت سنگآهن، بیلت و حتی سیاستهای قیمتی فولادسازان ایرانی اثرگذار باشد.
از همین رو، بررسی دقیق رفتار چین و نقش آن در تعیین قیمتهای جهانی، برای فعالان داخلی بازار ضروری است. آهن ۶۶۶ در این گزارش تلاش کرده است تصویری جامع از شرایط موجود و مسیر احتمالی بازار در ماههای آینده ارائه دهد.
چین؛ بیداری دوباره غول فولادی جهان و پیامدهای آن برای ایران
کاهش عرضه، محدودیتهای زیستمحیطی و جهش تدریجی قیمتها
در ماههای گذشته، بازار فولاد چین از پایینترین سطح سهماهه خود فاصله گرفته و وارد مسیر رشد محتاطانه شده است. شاخص قیمت فولاد که در اوج رکود تا حدود ۳۴۱۲ یوان در هر تن کاهش یافته بود، اکنون با بازیابی تقاضا و محدودیت عرضه، نشانههایی از صعود را بروز داده است.
دولت چین در راستای سیاستهای زیستمحیطی خود، تولید فولاد در شهرهای صنعتی بزرگ از جمله تانگشان را تا ۳۰ درصد محدود کرده است. این سیاست باعث کاهش محسوس عرضه در بازار شده و در کنار آن، شاخص PMI بخش ساختوساز نیز روند صعودی را تجربه کرده است؛ ترکیبی که در تحلیلهای اقتصادی کلاسیک بهعنوان موتور اصلی رشد قیمت شناخته میشود.
در واقع، چین با کاهش عرضه بهدنبال کنترل آلودگی هواست، اما همین اقدام در کوتاهمدت باعث افزایش قیمت فولاد و رشد انتظارات مثبت در بازارهای جهانی شده است. این روند نهتنها بر قیمت فولاد تأثیر میگذارد، بلکه بهصورت غیرمستقیم روی زنجیره تأمین مواد اولیه از جمله زغالسنگ و سنگآهن نیز اثرگذار است.
اثر روابط سیاسی چین و آمریکا بر فضای روانی بازار
تحلیلگران بازار جهانی بر این باورند که روابط جدید میان پکن و واشنگتن، یکی از عوامل مهم تقویت روحیه خوشبینی در بازار فلزات است. دیدارهای اخیر مقامات دو کشور و گمانهزنیها درباره لغو بخشی از تعرفههای تجاری یا تعلیق موقت تحقیقات ضددامپینگ، به بهبود فضای سرمایهگذاری کمک کرده است.
کاهش بیش از ۵.۴ درصدی موجودی انبار فولاد چین در پایان ماه اکتبر، نشانهای واضح از رشد واقعی مصرف و تقاضای مؤثر در بازار است، نه صرفاً رفتارهای سفتهبازانه. چنین روندی معمولاً باعث تحریک بازارهای منطقهای میشود و بهتبع آن، کشورهایی مانند ایران که بخشی از صادراتشان وابسته به شرق آسیاست، تحتتأثیر قرار میگیرند.
این تحولات سیاسی میتواند در کوتاهمدت موجب افزایش قیمت جهانی فولاد و در میانمدت باعث ایجاد فشار تقاضا در بازار داخلی ایران شود.
بازار ورق گرم و سنگآهن در آسیا؛ تضاد در زنجیره فولاد
ورق گرم در مسیر نزولی؛ رقابت شدید عرضهکنندگان آسیایی
با وجود رشد نسبی فولاد چین، بازار ورق گرم (ورق سیاه) در آسیا شرایط متفاوتی را تجربه میکند. در حال حاضر قیمت ورق گرم چین در محدوده ۴۵۴ دلار به ازای هر تن فوب و ۴۶۵ دلار سیافآر جنوب شرق آسیا قرار دارد.
فشار ناشی از پیشنهادهای ارزانتر از سوی عرضهکنندگان چینی و هندی، بهویژه در معاملات منطقهای، موجب شده قیمتها در کوتاهمدت با شیب ملایمی کاهش یابد. در نتیجه، بسیاری از خریداران ترجیح میدهند خریدهای بزرگ خود را به تعویق بیندازند تا در قیمتهای پایینتر وارد شوند.
این رفتار، در نهایت منجر به کاهش حجم معاملات و ایجاد فاز رکودی کوتاهمدت در بازار ورق گرم شده است؛ روندی که اثر آن معمولاً با تأخیر به بازار ایران میرسد و در قالب ثبات یا کاهش محدود قیمت ورق سیاه داخلی بروز میکند.
سقوط قیمت سنگآهن؛ تعدیل طبیعی در چرخه تولید
در نقطه مقابل، بازار سنگآهن (عیار ۶۲ درصد) شاهد کاهش قیمتها به حدود ۱۰۴ دلار در هر تن بوده است. علت اصلی این افت، کاهش حاشیه سود فولادسازان، استفاده از منابع جایگزین ارزانتر و رقابت شدید میان تأمینکنندگان است.
در نگاه کلان، این کاهش نوعی «تنظیم طبیعی» در زنجیره فولاد محسوب میشود که به بازگشت تعادل بین قیمت مواد اولیه و محصولات نهایی کمک میکند. برای ایران، که بخش قابلتوجهی از تولید فولادش مبتنی بر سنگآهن داخلی است، چنین روندی میتواند به ثبات نسبی قیمت تمامشده و کنترل فشار هزینهها منجر شود.
در صورت تداوم این شرایط، بازار آهن داخلی در کوتاهمدت از نوسانات شدید در امان خواهد بود و در مسیر ثبات باقی میماند.
فولاد سبز؛ مسیر آینده صنعت جهانی و فرصت بزرگ برای ایران
تحولی ساختاری در تولید جهانی فولاد
صنعت فولاد جهانی در آستانه یکی از بزرگترین تحولات زیستمحیطی تاریخ خود قرار دارد. این تغییرات تحت عنوان «گذار سبز فولاد» شناخته میشود و هدف آن کاهش انتشار گازهای گلخانهای تا ۹۰ درصد تا سال ۲۰۵۰ است.
پروژههای بزرگی مانند HYBRIT در سوئد با استفاده از هیدروژن سبز بهجای زغالسنگ، توانستهاند تولید فولاد بدون کربن را ممکن کنند. همچنین شرکت آلمانی ThyssenKrupp با سرمایهگذاری بیش از دو میلیارد یورو در حال جایگزینی کورههای بلند با واحدهای احیای مستقیم مبتنی بر گاز هیدروژن است.
بیش از ۸۰ پروژه فعال در سراسر جهان در حال توسعه فناوری فولاد سبز هستند و دولتها بهصورت جدی به سمت یارانههای کربنی و مشوقهای انرژی پاک حرکت میکنند. این تحولات نهتنها شکل تولید فولاد، بلکه ساختار قیمتگذاری و سیاستهای صادراتی جهانی را نیز دگرگون میسازد.
فرصتهای ایران در مسیر فولاد سبز
ایران با برخورداری از منابع عظیم گاز طبیعی، ذخایر سنگآهن غنی و انرژی ارزان، یکی از کشورهایی است که میتواند از گذار سبز بیشترین بهره را ببرد. با سرمایهگذاری در فناوری احیای مستقیم و توسعه زیرساختهای هیدروژنی، کشور ما میتواند سهم خود را در بازار فولاد کمکربن جهانی افزایش دهد.
ایران در صورت دسترسی به سرمایهگذاری خارجی و فناوریهای نوین، قادر خواهد بود جایگاه خود را در زنجیره جهانی فولاد بازتعریف کند و به صادرکننده فولاد سبز در منطقه تبدیل شود.
این مسیر البته نیازمند برنامهریزی دقیق، اصلاح سیاستهای انرژی و حمایت دولت از صنایع پاییندستی است تا بتواند در برابر رقبای منطقهای مانند ترکیه و عربستان رقابت کند.
بازار آهنآلات ایران؛ آرامش شکننده در میانه انتظار
ثبات قیمتها و کاهش هیجان در معاملات
در هفته دوم آبانماه، بازار آهنآلات ایران چهرهای باثبات و نسبتاً آرام داشت. قیمت میلگرد در بازه ۳۸,۴۰۰ تا ۴۲,۵۰۰ تومان تثبیت شد و تیرآهن در سایزهای سبک بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان کاهش یافت. در سایزهای سنگینتر نیز افتی تا ۵۰۰ هزار تومان گزارش شد.
سایر مقاطع از جمله ورق سیاه، گالوانیزه و پروفیل نیز با نوسانات محدود همراه بودند که نشان از رکود معاملاتی و احتیاط خریداران دارد.
ثبات نرخ ارز در محدوده ۱۰۷ هزار تومان، و نبود چشمانداز روشن از تغییرات جهانی، باعث شده بازار در وضعیت انتظار فعال قرار گیرد. به بیان ساده، فعالان بازار نه انگیزه کافی برای خرید سنگین دارند و نه ترس از ریزش جدی قیمتها. نتیجه چنین شرایطی، کاهش حجم معاملات و رکود نسبی در بازار فیزیکی است.
جمعبندی و چشمانداز پیشرو
بر اساس دادههای موجود، بازار جهانی فولاد در حال بازیابی تدریجی است، اما این روند بیشتر از سیاستهای محدودکننده و امید به بهبود روابط اقتصادی نشأت میگیرد تا افزایش واقعی مصرف. در مقابل، بازار ایران با رویکردی محتاطانه، ترجیح میدهد تا روشنتر شدن مسیر جهانی فولاد، وضعیت کنونی خود را حفظ کند.
اگر روند افزایشی فولاد چین تداوم داشته باشد و قیمت سنگآهن در سطوح فعلی تثبیت شود، احتمالاً در آذرماه ۱۴۰۴ شاهد افزایش ملایم تقاضا در بازار داخلی ایران خواهیم بود. در غیر این صورت، ثبات نسبی و رکود معاملاتی همچنان چهره غالب بازار خواهد ماند.
جمعبندی
در شرایطی که بازارهای جهانی در حال تغییر و بازتعریف هستند، فعالان داخلی باید بیش از گذشته بر مدیریت ریسک، تحلیل دقیق دادههای بینالمللی و بهینهسازی تولید تمرکز کنند.
آهن ۶۶۶ بهعنوان منبع تخصصی و تحلیلی بازار آهنآلات، همواره آخرین سیگنالها و گزارشهای اقتصادی را برای فعالان بازار فراهم میکند تا بتوانند در فضای پرنوسان فعلی، تصمیماتی آگاهانه و سودآور اتخاذ کنند.
