آرامش و انتظار در بازار میلگرد؛ ثبات قیمتی آبان 1404 در سایه احتیاط خریداران
ماه آبان ۱۴۰۴ را میتوان یکی از آرامترین مقاطع زمانی برای بازار میلگرد در سال جاری دانست. پس از دورهای از نوسانات در مهرماه که ناشی از افزایش موقتی نرخ ارز و تغییرات در عرضه برخی کارخانهها بود، بازار به تدریج وارد فاز آرامش و انتظار شد. این وضعیت نشاندهنده بلوغ نسبی رفتار خریداران و فروشندگان در مواجهه با شرایط اقتصادی و ارزی کشور است.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!در هفتههای ابتدایی آبان، عرضه میلگرد از سوی فولادسازان داخلی بهصورت منظم، مستمر و بدون وقفه انجام شد. کارخانجاتی نظیر ذوبآهن اصفهان، فولاد خراسان و فولاد بناب با برنامهریزی دقیق و هماهنگی با بورس کالا، توانستند نیاز بازار داخلی را تأمین کنند. از سوی دیگر، موجودی انبارها نیز در سطح مناسبی قرار داشت و هیچگونه کمبودی در دسترسی به میلگرد مشاهده نشد.
اما در سمت تقاضا، شرایط متفاوت بود. رکود عمیق در بخش ساختوساز و پروژههای عمرانی، که از تابستان امسال شدت گرفته، موجب کاهش محسوس خرید میلگرد شد. پیمانکاران عمرانی به دلیل کمبود منابع مالی و توقف پرداختهای دولتی، پروژههای خود را به تعویق انداختند و این موضوع تأثیر مستقیم بر تقاضای میلگرد گذاشت.
تحلیل ثبات قیمت میلگرد و عوامل اقتصادی مؤثر
توازن عرضه و تقاضا؛ کلید آرامش بازار
در بازه زمانی ۵ تا ۱۵ آبان ۱۴۰۴، قیمت میلگرد در اکثر کارخانههای بزرگ کشور تغییر محسوسی نداشت. میانگین قیمت میلگرد در مبادی کارخانه و بازار آزاد تقریباً در محدودهای ثابت نوسان کرد. این ثبات قیمتی حاصل توازن میان عرضه منظم و تقاضای ضعیف بود.
فعالان بازار گزارش میدهند که حتی با وجود کاهش جزئی نرخ ارز در اوایل آبان، تولیدکنندگان تمایلی به کاهش قیمت نداشتند، چرا که هزینههای تولید (بهویژه در بخش انرژی و حملونقل) همچنان بالا باقی مانده است. از طرفی، خریداران نیز بهدلیل نبود چشمانداز روشن از وضعیت اقتصادی کشور، تمایلی به خریدهای حجمی نداشتند و همین رفتار محتاطانه، بازار را به سمت ثبات سوق داد.
نقش کلیدی نرخ ارز در کنترل قیمت میلگرد
یکی از مهمترین عواملی که به حفظ آرامش بازار فولاد کمک کرد، ثبات نسبی نرخ دلار آزاد و نیمایی بود. در ماههای گذشته، نوسانات شدید ارزی باعث شده بود قیمت میلگرد در بازار داخلی با سرعت واکنش نشان دهد. اما در آبانماه، با تثبیت نرخ ارز، انگیزه سفتهبازی از بازار خارج شد و بسیاری از خریداران تنها برای نیاز واقعی اقدام به خرید کردند. این موضوع باعث کاهش حجم معاملات روزانه در بازار آزاد شد، اما در عوض به حفظ ثبات قیمتی و کاهش التهاب کمک کرد.
تأثیر تحریمهای اتحادیه اروپا و مسیر صادرات فولاد ایران
در نیمه دوم آبان، اتحادیه اروپا اعلام کرد که بخشی از تحریمهای فلزی علیه ایران را تمدید میکند. هرچند این تصمیم در کوتاهمدت اثر ملموسی بر بازار داخلی نگذاشت، اما در میانمدت میتواند مسیر صادرات فولاد ایران را بهطور چشمگیری تغییر دهد.
جابهجایی جغرافیای صادرات؛ از اروپا به کشورهای منطقه
تحلیل کارشناسان آهن۶۶۶ نشان میدهد که با محدود شدن صادرات فولاد ایران به اروپا، تولیدکنندگان بهدنبال گسترش بازارهای منطقهای خود در کشورهایی مانند ترکیه، عراق، سوریه، افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی هستند. این تغییر جهت، هرچند در ظاهر مثبت است، اما چالشهایی مانند افزایش هزینه حمل، رقابت قیمتی بالا و الزام بازگشت ارز صادراتی را به همراه دارد.
اگر دولت بتواند سیاستهای حمایتی جدیدی برای صادرات فولاد تدوین کند — بهویژه در زمینه تسهیل بازگشت ارز و کاهش محدودیتهای لجستیکی — احتمالاً صادرات میلگرد در نیمه دوم سال رشد خواهد کرد. در غیر این صورت، بازار داخلی همچنان با مازاد عرضه و فشار بر قیمتها مواجه خواهد بود.
سیاستهای داخلی و تأثیر آن بر رفتار فولادسازان
سیاستهای بورس کالا در ماههای اخیر، نقش مهمی در مدیریت عرضه و جلوگیری از جهش قیمتها داشته است. تنظیم دقیق حجم عرضه، تعیین کف و سقف نرخ پایه و کنترل نوسانات ناگهانی از جمله اقداماتی بودهاند که از التهاب بازار کاستهاند.
با این حال، فولادسازان نیز در وضعیت پیچیدهای قرار دارند. از یک سو، هزینههای تولید با افزایش بهای انرژی، دستمزد و حملونقل بالا رفته است، و از سوی دیگر، رکود تقاضا اجازه افزایش قیمت را نمیدهد. این وضعیت موجب شده برخی کارخانهها حجم تولید خود را موقتاً کاهش دهند تا از مازاد عرضه در بازار جلوگیری کنند.
احتمال رشد تدریجی قیمت در ماههای آینده
در صورت تداوم افزایش هزینههای تولید و بالا رفتن نرخ گاز یا برق صنایع، احتمال رشد تدریجی قیمت میلگرد در ماههای آتی وجود دارد. با توجه به تجربه سالهای گذشته، افزایش هزینه انرژی معمولاً با فاصله زمانی کوتاهی بر قیمت تمامشده محصولات فولادی اثر میگذارد. بنابراین، فعالان بازار باید خود را برای افزایش تدریجی قیمتها در زمستان آماده کنند.
رکود عمرانی؛ مهمترین مانع رشد بازار میلگرد
در حال حاضر، بزرگترین چالش بازار فولاد، رکود در پروژههای عمرانی و ساختمانی است. طبق بررسیهای انجامشده توسط سایت آهن۶۶۶، بسیاری از پروژههای انبوهسازی و زیرساختی کشور یا متوقف شدهاند یا با حداقل ظرفیت در حال اجرا هستند. دلیل اصلی این وضعیت، کمبود نقدینگی، تأخیر در تخصیص بودجههای عمرانی و کاهش سرمایهگذاری در بخش مسکن است.
در چنین شرایطی، پیمانکاران تمایلی به خرید حجمی میلگرد ندارند، زیرا پروژههای جدیدی آغاز نمیشود و بازار مصرف داخلی در حالت رکود به سر میبرد. اگر دولت در ماههای آینده طرحهایی نظیر “نهضت ملی مسکن” یا “پروژههای عمرانی ملی” را بهصورت جدی فعال کند، این رکود میتواند بهسرعت شکسته شود و بازار دوباره جان بگیرد.
پیشبینی آینده بازار میلگرد
با توجه به بررسی دادههای اقتصادی، روند عرضه و سیاستهای صادراتی، انتظار میرود بازار میلگرد در کوتاهمدت همچنان در وضعیت باثبات و بدون نوسان شدید باقی بماند. اما در میانمدت، عوامل زیر میتوانند مسیر بازار را تغییر دهند:
- افزایش هزینههای انرژی در صنایع فولادی
- تغییر در نرخ ارز و سیاستهای ارزی دولت
- اجرای پروژههای جدید عمرانی در زمستان
- تصمیمات اتحادیه اروپا درباره صادرات فلزات ایران
- تغییر تقاضای جهانی فولاد بهویژه در چین و هند
اگر ترکیبی از این عوامل به سمت رشد حرکت کند، احتمال افزایش قیمت میلگرد در اواخر زمستان وجود دارد. در غیر این صورت، بازار در محدوده فعلی قیمتی باقی میماند و رفتار محتاطانه معاملهگران ادامه پیدا میکند.
جمعبندی نهایی
آبان ۱۴۰۴ برای بازار میلگرد ایران، ماهی آرام، محتاط و بدون هیجان بود. عرضه کافی، نبود کمبود در بازار، کنترل نرخ ارز و رکود در بخش عمرانی باعث شدند قیمتها در محدودهای ثابت حرکت کنند. در شرایطی که اقتصاد کشور با عدم قطعیتهای متعدد مواجه است، فعالان بازار باید با مدیریت ریسک و تحلیل دقیق دادهها مسیر خود را انتخاب کنند.
به باور کارشناسان سایت آهن۶۶۶، ثبات فعلی میتواند پیشدرآمدی برای تغییرات تدریجی در زمستان باشد؛ تغییراتی که ممکن است ناشی از رشد هزینههای تولید، سیاستهای صادراتی جدید یا فعال شدن تقاضای فصلی در پروژههای عمرانی باشد.
